Soru

Zorluk: ZorDoğal Afetlerin Dağılışı ve Korunma Yolları

Küresel ölçekte doğal afetlerin coğrafi dağılışı ve bu afetlere karşı alınabilecek önlemler hakkında araştırma yapan bir afet yönetim kuruluşu, hazırladığı raporda bazı bölgelerdeki baskın doğal afet riskini ve bu riski azaltmaya yönelik en öncelikli tedbiri şu şekilde açıklamıştır:

* I. Bölge (Kuzey Amerika'nın güneydoğu kıyıları): Tropikal siklon (kasırga) riskine karşı sığınakların inşa edilmesi ve meteorolojik erken uyarı sistemlerinin entegre edilmesi.
* II. Bölge (Kuzey Afrika'da Sahel kuşağı): Kuraklık ve çölleşme riskine karşı yeşil kuşak projeleri ile kuraklığa dayanıklı bitki türlerinin ekiminin yaygınlaştırılması.
* III. Bölge (İskandinav Yarımadası'nın doğusu): Şiddetli deprem ve tsunami riskine karşı binaların sismik izolatörlerle güçlendirilmesi ve kıyı koruma duvarlarının yapılması.
* IV. Bölge (Güney Asya'da Ganj Havzası): Muson yağmurlarının neden olduğu sel ve taşkın riskine karşı akarsu yataklarının ıslah edilmesi ve taşkın ovalarının yerleşime kapatılması.
* V. Bölge (Güney Amerika'da And Dağları kuşağı): Eğimli ve engebeli yamaçlarda çığ ve kütle hareketleri (heyelan) riskine karşı yamaçların taraçalandırılması ve koruyucu bariyerlerin kurulması.

Buna göre, raporda belirtilen bölgelerin coğrafi özellikleri dikkate alındığında, hangi bölge için öngörülen doğal afet riski ve buna yönelik geliştirilen koruyucu önlem coğrafi gerçeklerle uyuşmaz?

  1. A
    I. Bölge
  2. B
    II. Bölge
  3. III. B��lgeCevap
  4. D
    IV. Bölge
  5. E
    V. Bölge

Cevap

III. Bölge (İskandinav Yarımadası'nın doğusu)
Doğru cevap olarak belirlenen III. Bölge (İskandinav Yarımadası'nın doğusu - İsveç ve Finlandiya'yı kapsayan alan), jeolojik açıdan oldukça yaşlı ve kararlı bir yapıya sahip olan Baltık Kalkanı üzerinde yer alır. Aktif levha sınırlarına ve okyanus çukurluklarına çok uzak olan bu bölgede şiddetli deprem ve tsunami görülme olasılığı son derece düşüktür. Bu nedenle sismik izolatör kullanılması ve kıyı koruma duvarlarının yapılması gibi önlemler bu bölge için birinci öncelikli koruyucu tedbirler olamaz ve coğrafi gerçeklerle uyuşmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Raporda sunulan beş bölgenin küresel harita üzerindeki konumlarını ve jeolojik/klimatik özelliklerini belirlemek.
I. Bölge tropikal sıcak okyanus kıyıları, II. Bölge çöl sınırı yarı kurak kuşağı, III. Bölge eski yaşlı masif kalkan arazisi, IV. Bölge bol yağışlı muson havzası, V. Bölge ise genç kıvrım dağ kuşağıdır.
Doğal afetlerin türü ve dağılışı doğrudan o bölgenin jeolojik yapısı, iklim koşulları ve yer şekilleriyle ilişkilidir.
2
Her bölgeye atfedilen afet risklerinin o bölgenin fiziki coğrafyasıyla uyumunu kontrol etmek.
I. Bölge tropikal siklonlar, II. Bölge kuraklık, IV. Bölge sel ve taşkın, V. Bölge ise çığ ve kütle hareketleri yönünden yüksek risk taşır. Ancak III. Bölge olan Doğu İskandinavya (İsveç-Finlandiya çevresi) aktif levha sınırlarından uzakta yer alan çok kararlı bir yapıya (Baltık Kalkanı) sahip olduğundan deprem ve tsunami riski yok denecek kadar azdır.
Deprem ve tsunami gibi tektonik afetlerin görülebilmesi için levha sınırları, okyanus hendekleri veya aktif fay hatlarının varlığı gerekir. Eski kıta çekirdeklerinde bu koşullar bulunmaz.
3
Coğrafi gerçeklerle uyuşmayan eşleştirmeyi seçerek doğru cevaba ulaşmak.
III. Bölge için belirtilen risk ve bu riske karşı önerilen deprem/tsunami önlemleri bölgenin kararlı jeolojik yapısıyla uyuşmamaktadır. Bu nedenle doğru cevap III. Bölge seçeneğidir.
Baltık Kalkanı üzerinde yer alan kararlı arazilere sahip bir bölgede deprem ve tsunamiye karşı sismik izolatör veya tsunami duvarı gibi önlemlerin öncelikli tedbir olarak planlanması coğrafi açıdan yanlıştır.

Anahtar Kavram

Doğal afetlerin küresel coğrafi dağılışı, levha sınırları ile kararlı masif arazilerin konumu ve afetlere uygun koruyucu önlemlerin belirlenmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla