Examkin

Soru

Zorluk: OrtaJeopolitik Konum ve Türkiye'nin Jeopolitik Durumu

Jeopolitik, bir ülkenin sahip olduğu coğrafi özellikler ile siyasi gücü arasındaki ilişkiyi inceler. Ülkelerin jeopolitik konumunu belirleyen unsurlar; fiziki coğrafya özelliklerini içeren "değişmeyen unsurlar" ile beşerî, ekonomik ve siyasi gelişmelere bağlı olarak şekillenen "değişen unsurlar" olmak üzere ikiye ayrılır.

Buna göre, Türkiye'nin jeopolitik durumuyla ilgili;

I. Hazar ve Orta Doğu doğalgazını Avrupa'ya taşıyan TANAP gibi enerji nakil hatlarında kilit rol oynaması,
II. Karadeniz Havzası'nı sıcak denizlere bağlayan İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahip olması,
III. Bölgesel güvenlik ve iş birliği amacıyla Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütüne (NATO) üye olması

özelliklerinden hangileri jeopolitiğin 'değişen (dinamik) unsurları' arasında yer alır?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. C
    I ve II
  4. I ve IIICevap
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve III
Enerji nakil hatları (TANAP) ve askeri-siyasi ittifaklar (NATO üyeliği) beşerî, ekonomik ve siyasi özelliklere dayandığı için jeopolitiğin zamanla değişen (dinamik) unsurlarıdır. İstanbul ve Çanakkale boğazları ise fiziki coğrafya unsuru olduğundan değişmeyen (statik) unsurlar arasında yer alır. Bu nedenle enerji nakil hatları ve askeri ittifaklara dair öncüller doğru seçeneği oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncelikle jeopolitik konumun değişmeyen (statik) ve değişen (dinamik) unsurlarının tanımı analiz edilir.
Değişmeyen unsurların fiziki coğrafya (coğrafi konum, yer şekilleri, iklim, boğazlar), değişen unsurların ise beşerî ve ekonomik coğrafya (siyasi ittifaklar, askeri güç, enerji hatları) özelliklerine dayandığı belirlenir.
Soru kökündeki öncülleri doğru sınıflandırabilmek için teorik altyapı kurulur.
2
Öncüller tek tek incelenerek hangi unsura ait olduğu sınıflandırılır.
I. öncül (TANAP enerji hattı) ekonomik/beşerî olduğu için değişen, II. öncül (İstanbul ve Çanakkale boğazları) fiziki olduğu için değişmeyen, III. öncül (NATO üyeliği) siyasi/askeri olduğu için değişen unsurdur.
Her bir öncülün jeopolitikteki rolü ve zaman içindeki değişkenliği tespit edilir.
3
Soru kökünde bizden istenen değişen (dinamik) unsurların hangileri olduğu belirlenir.
I ve III numaralı öncüllerin değişen unsurlar olduğu sonucuna varılır.
Soruda hedeflenen doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Jeopolitik konumun değişen ve değişmeyen unsurları arasındaki fark
Bu soruyu puanla

Konular

Jeopolitik Konum ve Türkiye'nin Jeopolitik Durumu

Bu konudan daha fazla soru