Edebi yaşamları boyunca ferdin iç dünyasını, hayal kırıklıklarını ve melankoliyi merkeze alan Servet-i Fünun romancılarından Halit Ziya Uşaklıgil ile Mehmet Rauf; realist-naturalist yöntemleri eserlerine uygulama biçimleri ve psikolojik tahlillere verdikleri ağırlık bakımından bazı farklılıklar gösterirler.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu iki yazarın romancılık anlayışları, kurgu teknikleri veya eserlerindeki karakter dinamikleriyle ilgili doğru bir değerlendirmedir?
- AHalit Ziya, Mai ve Siyah’ta Ahmet Cemil’in hayal kırıklıklarını anlatırken Tanzimat Dönemi yazarı Namık Kemal’in İntibah romanındaki Ali Bey karakteri gibi kahramanını dış dünyadan tamamen soyutlayıp yalnızca içsel çözümlemelerle ele almıştır.
- BMehmet Rauf’un Ferda-yı Garam adlı eseri, Milli Edebiyat romanlarında sıkça görülen ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Kiralık Konak eserinde de işlenen kuşak çatışması ve batılılaşmanın aile yapısı üzerindeki yıkıcı etkilerini konu alan ilk psikolojik hikâye örneğidir.
- Mehmet Rauf’un Eylül romanında Necip ve Suat arasındaki yasak aşkın psikolojik boyutları, olay örgüsünün ve dış mekân tasvirlerinin gerisinde kalmayıp romanın merkezini oluştururken Halit Ziya’nın Aşk-ı Memnu’sunda Bihter’in trajedisi, Melih Bey Takımı gibi sosyal çevre unsurları ve konak yaşamının detaylı tasvirleriyle iç içe sunulur.Cevap
- DHalit Ziya Uşaklıgil’in Kırık Hayatlar romanında Ömer Behiç’in aile değerleri ile yasak aşkı arasındaki bocalaması realist bir çerçevede işlenirken yazar bu eserde Mehmet Rauf’un Halas romanında yaptığı gibi bireysel bunalımları tamamen bir kenara bırakarak toplumsal ve siyasi bir kurtuluş mücadelesini tasvir etmiştir.
- EMehmet Rauf, Servet-i Fünun dergisinde yayımlanan hikâyelerinde Halit Ziya’nın aksine mekân olarak İstanbul dışına çıkmış; Anadolu coğrafyasını ve köylü tipini realizmin gözlemci yöntemiyle hikâyelerine taşıyarak sonraki dönemlerde ortaya çıkacak olan Milli Edebiyat hikâyeciliğinin temellerini atmıştır.
Cevap
Mehmet Rauf'un Eylül romanında psikolojik tahlillerin olay örgüsü ve mekânın önüne geçerek ana odağı oluşturması, Halit Ziya'nın Aşk-ı Memnu eserinde ise Bihter'in psikolojik çöküşünün 'Melih Bey Takımı' gibi sosyal çevre ve konak hayatının somut koşullarıyla bütünleşik olarak realist bir biçimde kurgulanması yönündeki değerlendirme doğrudur.
Doğru olan değerlendirme, Mehmet Rauf'un Eylül romanının zayıf bir olay örgüsüyle tamamen kahramanların ruhsal dünyasını odağa aldığını, Halit Ziya'nın Aşk-ı Memnu romanının ise Bihter'in psikolojisini genetik miras (Melih Bey Takımı) ve konak yaşamının sosyal gerçekliğiyle birleştirerek verdiğini ifade eden seçenektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Servet-i Fünun romanında gerçekçi çevre tasviri-karakter psikolojisi ilişkisi (Halit Ziya) ile olay örgüsünden arındırılmış saf ruhsal çözümleme (Mehmet Rauf) ayrımı.
Tahmini Süre:2m 30s