Soru

Zorluk: ZorYumuşama Dönemi ve Bölgesel Çatışmalar

Yumuşama (Detente) Dönemi'nde, Doğu ve Batı blokları arasındaki ilişkilerin seyrini belirleyen küresel krizler, bölgesel çatışmaları sonlandıran diplomatik antlaşmalar ve bloklar arası gerginliği azaltmaya yönelik silahsızlanma girişimleri yaşanmıştır. Aşağıda verilen Yumuşama Dönemi diplomatik ve siyasi gelişmeleri ile bu gelişmelerin temel niteliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

  • SALT-II AntlaşmasıSovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgal etmesi gerekçe gösterilerek ABD Senatosu tarafından onaylanmayan ve yürürlüğe girmeyen stratejik silah sınırlandırma belgesi.
  • Camp David AntlaşmalarıMısır ile İsrail arasında imzalanan, Sina Yarımadası'nın Mısır'a geri verilmesini ve ilk kez bir Arap devletinin İsrail'i resmen tanımasını sağlayan diplomatik antlaşma.
  • Helsinki Nihai SenediDoğu ve Batı blokları arasındaki gerginliği azaltmayı hedeflerken sınırların değişmezliği, devletlerin egemenliği ve insan haklarına saygı ilkelerini küresel ölçekte güvence altına alan belge.
  • Küba Füze BuhranıBlok liderlerini doğrudan nükleer savaşın eşiğine getiren ve kriz sonrasında taraflar arasında hızlı iletişimi sağlamak amacıyla 'Kırmızı Telefon Hattı'nın kurulmasına yol açan gelişme.

Cevap

SALT-II Antlaşması - Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgal etmesiyle onaylanmayan belge; Camp David Antlaşmaları - Mısır ve İsrail arasında imzalanan ve İsrail'in ilk kez bir Arap devleti tarafından tanınmasını sağlayan anlaşma; Helsinki Nihai Senedi - Bloklar arası sınırların değişmezliğini ve insan haklarını güvenceye alan belge; Küba Füze Buhranı - Kırmızı Telefon Hattı'nın kurulmasına yol açan kriz.
SALT-II Antlaşması'nın SSCB'nin Afganistan'ı işgaliyle onaylanmadığı; Camp David Antlaşmaları'nın Mısır ve İsrail arasında yapılıp İsrail'i tanıyan ilk Arap devletini ortaya çıkardığı; Helsinki Nihai Senedi'nin sınırların değişmezliği ve insan haklarını güvenceye aldığı; Küba Füze Buhranı'nın ise Kırmızı Telefon Hattı'nın kurulmasını sağladığı bilgileri tarihsel açıdan kesinlikle doğrudur ve birbiriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eşleştirilecek Yumuşama Dönemi kavramları analiz edilir.
Gelişmelerin (SALT-II, Camp David, Helsinki, Küba Füze Buhranı) diplomatik ve siyasi doğası belirlenir.
Her bir kavramın soğuk savaş diplomasi tarihindeki yerini tespit etmek için.
2
SALT-II Antlaşması'nın özelliğini belirlemek için silahsızlanma adımları ve SSCB'nin 1979 Afganistan işgalinin etkileri göz önünde bulundurulur.
SALT-II Antlaşması, Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgal etmesi nedeniyle ABD Senatosu tarafından onaylanmayan belgeyle eşleştirilir.
SALT-II'nin fiilen yürürlüğe girmemesinin doğrudan sebebi SSCB'nin Afganistan askeri müdahalesidir.
3
Orta Doğu barış süreçleri değerlendirilerek Camp David'in tarafları ve önemi hatırlanır.
Camp David Antlaşmaları, Sina Yarımadası'nın iadesini ve Mısır'ın İsrail'i resmen tanımasını içeren belgeyle eşleştirilir.
Camp David, İsrail'in bir Arap ülkesi tarafından resmen tanındığı ilk resmi diplomatik belgedir.
4
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı kapsamındaki Helsinki ilkeleri ve bloklar arası yumuşama çabaları incelenir.
Helsinki Nihai Senedi, sınırların değişmezliği ve insan haklarının güvenceye alınması maddesiyle eşleştirilir.
AGİK süreci, yumuşama döneminin sınır güvenliği ve insan hakları alanındaki en önemli ortak diplomatik zeminidir.
5
İki süper gücü nükleer savaşa en çok yaklaştıran kriz ve sonrasındaki acil durum iletişim kanalı aranır.
Küba Füze Buhranı, Kırmızı Telefon Hattı'nın kurulmasına yol açan krizle eşleştirilir.
1962 Küba krizi, nükleer gerilimin zirvesidir ve sonrasında Washington-Moskova arası doğrudan acil iletişim hattı kurulmuştur.

Anahtar Kavram

Yumuşama Dönemi diplomatik girişimleri ve kriz çözme mekanizmaları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla