Soru

Zorluk: ZorRedoks Tepkimelerinin Denkleştirilmesi
As2S3(k)+HNO3(suda)+H2O(s)H3AsO4(suda)+H2SO4(suda)+NO(g)As_2S_3\text{(k)} + HNO_3\text{(suda)} + H_2O\text{(s)} \rightarrow H_3AsO_4\text{(suda)} + H_2SO_4\text{(suda)} + NO\text{(g)}

Yukarıda verilen redoks tepkimesi en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

  1. Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde H2O(s)H_2O\text{(s)} bileşiğinin katsayısı 4 olur.Cevap
  2. B
    Tepkimede indirgen özellik gösteren HNO3HNO_3 bileşiğinin katsayısı 28'dir.
  3. C
    Tepkimede yükseltgenen madde olan As2S3As_2S_3 bileşiği, yükseltgen özellik gösterir.
  4. D
    Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, yükseltgenme ürünü olan NONO gazının katsayısı 28 olur.
  5. E
    Tepkimede hem yükseltgen hem de indirgen özellik gösteren H2OH_2O bileşiğinin katsayısı 4'tür.

Cevap

Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde H2O(s)H_2O\text{(s)} bileşiğinin katsayısının 4 olduğunu belirten ifade.
Tepkime en küçük tam sayılarla denkleştirildiğinde, ürünler tarafındaki 36 hidrojen atomunu girenler tarafındaki 28 hidrojen atomu ile denkleştirebilmek için girenler tarafına eklenen suyun katsayısının 4 olması gerekir. Bu sebeple suyun katsayısının 4 olduğunu belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tepkimeye katılan tüm elementlerin yükseltgenme basamaklarını belirleme.
As2S3As_2S_3 bileşiğinde As3+As^{3+} ve S2S^{2-}, HNO3HNO_3 bileşiğinde N5+N^{5+}, H3AsO4H_3AsO_4 bileşiğinde As5+As^{5+}, H2SO4H_2SO_4 bileşiğinde S6+S^{6+}, NONO bileşiğinde ise N2+N^{2+} yükseltgenme basamaklarına sahiptir.
Hangi elementlerin elektron alışverişine katıldığını saptamak için yükseltgenme basamakları bulunur.
2
Yükseltgenme ve indirgenme yarı tepkimelerini yazarak elektron sayılarını hesaplama.
As2S3As_2S_3 bileşiğindeki hem AsAs hem de SS yükseltgendiği için ortak yarı tepkime yazılır: As2S32As5++3S6++28eAs_2S_3 \rightarrow 2As^{5+} + 3S^{6+} + 28e^- (2×2e2 \times 2e^- arsenikten, 3×8e3 \times 8e^- kükürtten olmak üzere toplam 28 elektron verilir). İndirgenme yarı tepkimesi ise: N5++3eN2+N^{5+} + 3e^- \rightarrow N^{2+} şeklindedir.
Alınan ve verilen elektron miktarlarını belirleyip elektron denkliğini sağlamak.
3
Alınan ve verilen elektron sayılarını uygun katsayılarla çarparak eşitleme.
Yükseltgenme yarı tepkimesi 3 ile, indirgenme yarı tepkimesi ise 28 ile çarpılarak elektron sayıları 84'te eşitlenir. Katsayılar ana tepkimeye aktarılır: 3As2S3+28HNO36H3AsO4+9H2SO4+28NO3As_2S_3 + 28HNO_3 \rightarrow 6H_3AsO_4 + 9H_2SO_4 + 28NO
Alınan elektron sayısının verilen elektron sayısına eşit olması kuralını uygulamak.
4
Hidrojen ve oksijen denkliğini sağlamak amacıyla H2OH_2O bileşiğinin katsayısını belirleme.
Tepkimenin sağ tarafında 6×3+9×2=366 \times 3 + 9 \times 2 = 36 adet hidrojen atomu bulunur. Sol tarafta ise 28HNO328HNO_3 kaynağından gelen 28 hidrojen atomu mevcuttur. Eksik kalan 8 hidrojen atomunu karşılamak için H2OH_2O'nun katsayısı 4 olarak belirlenir. Tepkime 3As2S3+28HNO3+4H2O6H3AsO4+9H2SO4+28NO3As_2S_3 + 28HNO_3 + 4H_2O \rightarrow 6H_3AsO_4 + 9H_2SO_4 + 28NO şeklinde denkleşir.
Kütlenin korunumu yasası gereği reaksiyonun her iki tarafındaki hidrojen ve oksijen sayılarını eşitlemek.

Anahtar Kavram

Bir redoks bileşiğindeki birden fazla elementin aynı anda yükseltgendiği durumlarda, toplam verilen elektron sayısını doğru hesaplayarak yarı tepkimeleri birleştirmek ve kütle denkliği kurmak.
Bu soruyu puanla