Soru

Zorluk: Çok zorÜreme Sistemi ve Embriyonik Gelişim

Sağlıklı bir insan dişisinin üreme kanalında döllenmenin başlamasından erken embriyonik gelişim sürecine kadar gerçekleşen aşağıdaki olayları, kronolojik olarak ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

  1. 1Sperm hücresinin zona pellusida üzerindeki spesifik glikoprotein reseptörlerine (ZP3ZP3) bağlanmasıyla akrozom enzimlerinin serbest kalması ve zona pellusidanın eritilmesi.
  2. 2Sperm zarının yumurta zarı ile kaynaşması sonucu yumurta sitoplazmasında kalsiyum (Ca2+Ca^{2+}) iyonu artışının tetiklenmesi ve kortikal reaksiyon ile polisperminin engellenmesi.
  3. 3Yumurta hücresinin aktivasyonuyla metafaz II evresinde bekleyen ikincil oositin mayoz bölünmesini tamamlaması ve ikinci kutup hücresini dışarı atması.
  4. 4Dişi ve erkek pronükleuslarının nükleer zarlarının çözünmesiyle kromozomların kaynaşması (karyogami) ve diploid (2n2n) kromozomlu tek bir zigot çekirdeğinin oluşması.
  5. 5Oluşan zigotun fallopi tüpünde hızla mitoz bölünmeler (segmentasyon) geçirmesi ve blastomerlerin birbirine sıkıca bağlanarak morula evresinde sıkılaşma (kompaksiyon) gerçekleştirmesi.

Cevap

Döllenme ve erken embriyonik gelişim süreci sırasıyla; akrozom reaksiyonu (eritilme), oosit zarı ile sperm zarı kaynaşması sonrası kortikal reaksiyon (kalsiyum dalgası ve polispermi engeli), mayoz II'nin tamamlanarak kutup hücresinin atılması, çekirdeklerin birleşmesiyle diploid zigot çekirdeğinin oluşması (karyogami) ve ardından segmentasyon bölünmeleri esnasında blastomerlerin birbirine sıkıca kenetlenmesi (kompaksiyon) şeklinde gerçekleşir.
Sıralama kronolojik olarak şu şekildedir: 1. Akrozom reaksiyonu ile sperm zona pellusidayı eritir. 2. Sperm oosit zarına temas edince kalsiyum salınımı ile kortikal granül ekzositozu gerçekleşir ve polispermi engellenir. 3. Oosit aktifleşerek mayoz II'yi tamamlar ve ikinci kutup hücresini dışarı atar. 4. Pronükleuslar kaynaşarak karyogamiyi gerçekleştirir ve diploid zigotu oluşturur. 5. Oluşan zigot segmentasyon geçirerek blastomerlerin sıkılaşmasıyla morula evresine ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Spermin zona pellusidaya tutunması ve akrozom reaksiyonu ile oosit dış örtüsünün geçilmesi.
Sperm oosit zarına ulaşır.
Döllenmenin gerçekleşmesi için spermin ilk olarak yumurtayı saran zona pellusidayı eritmesi gerekmektedir.
2
Sperm ve yumurta zarlarının kaynaşmasıyla sitoplazmik kalsiyum dalgasının başlatılması ve kortikal granüllerin salgılanması.
Polispermi engellenir (fertilizasyon zarı oluşur).
Birden fazla spermin oosite girmesini engellemek için hızlı ve yavaş polispermi engelleme mekanizmaları devreye girer.
3
Yumurta hücresinin metabolik olarak uyarılmasıyla anafaz II ve telofaz II evrelerinin tamamlanması.
İkinci kutup hücresi dışarı atılır ve olgun haploid yumurta nükleusu oluşur.
İnsan dişisinde yumurtlama sırasında atılan oosit metafaz II'de duraklamıştır; bölünmenin tamamlanması ancak döllenme uyarısıyla gerçekleşir.
4
Haploid erkek ve dişi pronükleuslarının birleşmesi (karyogami).
Diploid zigot çekirdeği oluşur.
Kromozom sayısının diploid (2n2n) düzeye geri dönmesi karyogami ile sağlanır.
5
Zigotun mitoz bölünmeler (segmentasyon) geçirmesi ve morula aşamasında blastomerlerin sıkılaşması.
Morula ve blastosist oluşumuna doğru giden embriyonik gelişim süreci ilerler.
Döllenme sonrası embriyonik gelişimin ilk evrelerinde hücreler büyümeden bölünür ve birbirine sıkı bağlantılarla kenetlenir.

Anahtar Kavram

İnsanda döllenme mekanizması ve erken embriyonik gelişim evrelerinin hücresel ve moleküler düzeydeki sıralanışı.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla