Soru

Zorluk: ZorFecr-i Âti Edebiyatı'nın Oluşumu ve Şiir Anlayışı

1909 yılında Hilal matbaasında toplanarak Türk edebiyatının ilk edebî beyannamesini yayımlayan ve kendilerini 'Fecr-i Âti' (Geleceğin Şafağı) olarak adlandıran topluluğun şiir anlayışı ve edebî ilkeleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Servet-i Fünun topluluğunu yeterince yenilikçi olmamakla suçlamalarına rağmen, estetik sahada onların dil anlayışını ve bireysel-melankolik şiir atmosferini aşamamışlardır.
  2. Şiirde realizmin bir uzantısı olan parnasizm akımının ilkelerini benimseyerek dış dünyayı nesnel gözlemlerle tasvir etmişler ve biçimsel kusursuzluğu ön planda tutmuşlardır.Cevap
  3. C
    Şiiri anlam aktaran bir araç değil, duyulmak ve hissedilmek istenen bir musiki olarak kabul etmişler; kapalı ve çağrışıma dayalı bir üslup benimsemişlerdir.
  4. D
    Aruz ölçüsünü ve özellikle serbest müstezat nazım şeklini kullanarak şiirde ritim ve ahenk zenginliği oluşturmaya çalışmışlardır.
  5. E
    Sanatın şahsi ve saygıya değer (muhterem) olduğu ilkesinden hareketle toplumsal ve siyasi meselelerden uzak durmuş, tamamen bireysel temalara yönelmişlerdir.

Cevap

Fecr-i Âti şiir anlayışında parnasizm değil, sembolizm ve empresyonizm akımları egemendir. Bu nedenle dış dünyanın nesnel gözlemlerle tasvir edildiğini savunan ifade yanlıştır.
Fecr-i Âti şiir anlayışında parnasizm değil, sembolizm ve empresyonizm akımları egemendir. Bu doğrultuda tabiat nesnel bir gerçeklikle betimlenmez, aksine dış dünyanın şairde uyandırdığı loş, hüzünlü ve kapalı izlenimler yansıtılır. Bu nedenle parnasist gerçekçilik ve nesnellik içeren ifade Fecr-i Âti şiir anlayışıyla bağdaşmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Fecr-i Âti topluluğunun beyannamesi ve edebî ilkeleri göz önünde bulundurulur.
Topluluğun Servet-i Fünun'a tepki olarak doğduğu ancak dil, üslup ve tema bakımından benzer çizgide kaldığı belirlenir.
Topluluğun teorideki iddiaları ile pratikteki şiir anlayışı arasındaki ilişkiyi tespit etmek için bu adım gereklidir.
2
Fecr-i Âti şiirini etkileyen edebî akımlar değerlendirilir.
Fecr-i Âti şiirinin sembolizm ve empresyonizm akımlarının etkisi altında olduğu, parnasizmin nesnel gerçekçi yapısının bu anlayışla çeliştiği saptanır.
Şiir anlayışını şekillendiren temel akımları belirleyerek yanlış olan yargıyı bulmak için bu analiz yapılır.
3
Dizelerdeki biçimsel özellikler ve tema sınırları incelenir.
Aruz ölçüsü, serbest müstezat, anlam kapalılığı, musiki ve bireysel duyarlılık gibi unsurların doğruluğu teyit edilir.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu kanıtlayıp yanlış seçeneği kesinleştirmek amacıyla bu inceleme yapılır.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti şiirinde sembolizm/empresyonizm etkisi, anlam kapalılığı, müzikalite ve 'sanat şahsi ve muhteremdir' ilkesi.
Bu soruyu puanla