Türkiye, Soğuk Savaş Dönemi’nde Sovyetler Birliği’nin yayılmacı politikalarına karşı sınırlarının güvenliğini korumak amacıyla çeşitli bölgesel ve küresel ittifaklara katılmıştır. Bu doğrultuda 1953 yılında Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanan Balkan Paktı, ittifakın üye yapısı d��şünüldüğünde dönemin bloklaşma mantığı açısından sıra dışı bir nitelik taşımaktadır.
Balkan Paktı'nın bu sıra dışı niteliği, aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
- Yugoslavya'nın Sovyet nüfuzundaki Doğu Bloku'ndan kopmuş bağımsız bir sosyalist devlet olarak Batı Bloku üyeleriyle ortak güvenlik arayışına girmesiCevap
- Bİkinci Dünya Savaşı öncesinde İtalya'nın Balkanlar'daki yayılmacı politikalarına karşı sınırların korunmasını hedefleyen ilk bölgesel iş birliği adımı olması
- CTürkiye'nin bu pakt sayesinde Birleşmiş Milletler üyeliğine kabul edilerek uluslararası alanda meşruiyet kazanması
- Dİttifakın kısa sürede Bağdat Paktı ile birleşerek Asya ve Avrupa savunmasını tek bir askeri komuta zincirine bağlayan küresel bir örgüte dönüşmesi
- EBloklar arası ideolojik mücadeleyi tamamen sonlandırarak küresel düzeyde nükleer silahsızlanma sürecini başlatan temel gelişme olması
Cevap
Yugoslavya'nın Sovyet nüfuzundaki Doğu Bloku'ndan kopmuş bağıms��z bir sosyalist devlet olarak Batı Bloku üyeleriyle ortak güvenlik arayışına girmesi
Balkan Paktı'nın imzalandığı dönemde Türkiye ve Yunanistan NATO üyesi olarak Batı Bloku'nda yer alırken, Yugoslavya sosyalist bir rejimle yönetilmekteydi. Klasik Soğuk Savaş bloklaşmasında bu iki tarafın ittifak yapması beklenmezdi. Ancak Yugoslavya, 1948 yılında lideri Tito ile SSCB lideri Stalin arasındaki anlaşmazlık neticesinde Kominform'dan çıkarılarak Doğu Bloku'ndan kopmuştu. Bu durum, Sovyet tehdidine karşı Yugoslavya'nın Batı Bloku üyeleriyle bölgesel düzeyde güvenlik iş birliğine girmesini sağlayarak paktın sıra dışı niteliğini oluşturmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Soğuk Savaş Dönemi'nde Doğu Bloku içindeki ayrılıklar (Tito-Stalin Çatışması) ve Türkiye'nin bölgesel ittifak politikaları