Kültürlerin doğduğu, şekillendiği ve çevreye yayıldığı coğrafi alana "kültür ocağı" denir. Kültürün şekillenmesinde coğrafi konum, iklim ve yer şekilleri gibi fiziki faktörler ile inançlar, yaşam tarzı ve komşu kültürlerle etkileşim gibi beşeri faktörler etkilidir. Kültürü oluşturan bu unsurlar maddi (somut) ve manevi (soyut) olmak üzere ikiye ayrılır.
Aşağıdaki tabloda bazı kültür bölgeleri, bu bölgelerin kültür ocaklarının coğrafi karakterleri ile bu coğrafyada şekillenen bazı maddi ve manevi kültür ögeleri verilmiştir:
| Kültür Bölgesi | Kültür Ocağının Coğrafi Karakteri | Maddi (Somut) Kültür Ögesi | Manevi (Soyut) Kültür Ögesi |
|---|---|---|---|
| I. Türk Kültürü | Bozkır iklimi, geniş düzlükler | Çadır (otağ), at koşum takımları | Konukseverlik, teşkilatçılık |
| II. Doğu Kültürü | Muson iklimi, verimli akarsu vadileri | Çay, pirinç tarımı, ipekli dokuma | Konfüçyüsçülük, geleneksel aile yapısı |
| III. Hint Kültürü | Ganj ve Indus nehir çevreleri, sıcak-nemli iklim | Kast sistemi, reenkarnasyon inancı | Geleneksel tapınak mimarisi, baharatlar |
| IV. Batı Kültürü | Akdeniz havzası ve Batı Avrupa | Demokrasi anlayışı, hukuk kuralları | Gotik mimari tarzı, sanayi ürünleri |
| V. İslam Kültürü | Kurak Arap Yarımadası, vaha çevreleri | Kervansaraylar, hat ve tezhip sanatı | Tevhid inancı, yardımlaşma ve zekat |
Buna göre, tablodaki sınıflandırmanın tamamen doğru olabilmesi için hangi numaralı kültür bölgelerine ait maddi ve manevi kültür ögelerinin kendi aralarında yer değiştirmesi gerekir?
- AI ve II
- BI ve IV
- III ve IVCevap
- DIII ve V
- EIV ve V
Cevap
III ve IV numaralı kültür bölgelerinde maddi ve manevi ögeler kendi aralarında yer değiştirmelidir.
Hint kültürü satırında verilen Kast sistemi ve reenkarnasyon inancı toplumsal yapı ve inanç sistemiyle ilgili olup soyut (manevi) kültür ögeleridir. Buna karşın geleneksel tapınak mimarisi ve baharatlar somut (maddi) kültür ögeleridir. Benzer şekilde Batı kültürü satırında yer alan demokrasi anlayışı ve hukuk kuralları düşünsel ve toplumsal düzenle ilgili soyut (manevi) ögeler iken gotik mimari tarzı ve sanayi ürünleri fiziki varlığı olan somut (maddi) ögelerdir. Dolayısıyla, tablonun tamamen doğru olabilmesi için üçüncü ve dördüncü satırlarda yer alan maddi ve manevi ögelerin kendi içlerinde yer değiştirmesi gerekmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kültür bölgelerinin oluşumu, maddi ve manevi ögelerinin sınıflandırılması ve coğrafi özellikleriyle ilişkisi.