Soru

Zorluk: OrtaDuyu Organları

İnsan vücudunda çevresel uyarıların algılanmasını sağlayan duyu organları ve bu organlardaki impuls iletim süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Koku reseptörlerinden gelen uyarılar uç beyindeki merkeze ulaşmadan önce talamusa uğramazken, diğer duyulara ait impulslar talamusta sınıflandırılarak ilgili merkezlere iletilir.Cevap
  2. B
    Duyu organını uyaran ses, ışık veya basınç gibi faktörlerin şiddeti arttıkça, ilgili duyu sinirindeki impuls iletim hızı da buna paralel olarak artar.
  3. C
    Gözdeki ağ tabakada (retina) bulunan çubuk reseptörleri ışığın az olduğu ortamlarda renkli görmeyi sağlarken, koni reseptörleri siyah-beyaz görüntü oluşumunda görev yapar.
  4. D
    Kulakta bulunan korti organındaki kemoreseptörler, endolenf sıvısındaki kimyasal değişimleri algılayarak işitme sinirlerinde impuls oluşumunu başlatır.
  5. E
    Dilin üzerindeki tat tomurcuklarında yer alan reseptörlerin uyarılabilmesi için besin moleküllerinin doğrudan reseptör yüzeyine temas etmesi yeterlidir, tükürükte çözünme şart değildir.

Cevap

Koku reseptörlerinden gelen impulsların talamusa uğramadan doğrudan beyin kabuğuna iletilmesi, diğer duyulardan ayrılan temel fizyolojik farktır.
Duyu organlarından gelen uyarıların büyük çoğunluğu talamusta işlenip beyin kabuğundaki ilgili bölgelere yönlendirilirken, koku duyusu bu kuralın tek istisnasıdır ve talamusa uğramadan koku soğancığından beyin kabuğuna geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Duyu organlarının merkezi sinir sistemi ile bağlantı yollarını değerlendir.
Koku duyusu hariç tüm duyuların (görme, işitme, tatma, dokunma) talamusa uğradığı tespit edilir.
Talamus, koku hariç duyuların toplandığı ve sınıflandırıldığı ana merkezdir.
2
Uyarının şiddeti ile sinirsel iletim arasındaki ilişkiyi analiz et.
İmpuls iletim hızının sabit olduğu, uyarının şiddetinin sadece impuls sayısını (frekansını) etkilediği görülür.
Bir sinir teli boyunca iletim hızı, uyarının şiddetinden bağımsızdır.
3
Reseptör tiplerini ve çalışma mekanizmalarını kontrol et.
Gözde fotoreseptör, kulakta mekanoreseptör, dil ve burunda kemoreseptör olduğu doğrulanır.
Hangi duyunun hangi tip enerjiye duyarlı olduğu ayırt edilmelidir.

Anahtar Kavram

Duyu İletim Yolları ve Reseptör Tipleri
Bu soruyu puanla