Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorOsmanlı Devleti'nin Savaştığı Savunma Cepheleri ve Sınır Dışı Cepheler

I. Dünya Savaşı esnasında Osmanlı kurmay heyetinin hazırladığı bir raporda şu ifadelere yer verilmiştir:

'Müttefikimiz Avusturya-Macaristan'��n Rus taarruzu karşısında zor durumda kalması üzerine, askerî yükü paylaşmak adına sınırlarımızın dışındaki topraklara kuvvet kaydırdık. Diğer taraftan, doğrudan Osmanl�� egemenlik alanını hedef alan İngiltere; petrol sahaları üzerindeki kontrolünü pekiştirmek ve kutsal topraklar üzerinden nüfuz elde etmek amacıyla yerel aşiretlerle gizli pazarlıklara girişerek taarruza geçmiştir. Bu bölgelerde ordumuz stratejik ricatler (geri çekilmeler) yapmak durumunda kalsa da Kut'ül Amare gibi muharebelerde düşmana ağır kayıplar verdirmiştir.'

Bu raporda geçen ifadeler ve dönemin tarihsel koşulları dikkate alındığında, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda mücadele ettiği cephelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. A
    Müttefiklere yardım amacıyla Rusya'ya karşı açılan Kafkasya ve Kanal cepheleri, Osmanlı ordusunun sınırları dışındaki askeri varlığını güçlendirmiştir.
  2. B
    İngilizlerin petrol ve kutsal topraklar üzerindeki hedeflerine karşı yerel aşiretlerin Osmanlı ordusuyla ortak hareket etmesi, İslamcılık fikir akımının savaştan başarıyla çıktığını kanıtlar.
  3. Osmanlı Devleti, müttefiklerine yardım amacıyla sınır dışı cephelerde mücadele ederken güney sınırlarındaki savunma cephelerinde ise hem dış emperyalist güçlerle hem de ayrılıkçı yerel unsurlarla savaşmıştır.Cevap
  4. D
    Galiçya ve Romanya gibi sınır dışı cephelerde Rusya'ya karşı elde edilen başarılar, Lozan Barış Antlaşması'nda bu bölgelerin Türkiye sınırlarına dahil edilmesinde belirleyici olmuştur.
  5. E
    Irak Cephesi'ndeki Kut'ül Amare zaferi, İngilizlerin bölgedeki stratejik ilerleyişini tamamen durdurarak cephenin Osmanlı Devleti'nin zaferiyle kapanmasını sağlamıştır.

Cevap

Osmanlı Devleti'nin müttefiklerine yardım etmek amacıyla kendi sınırları dışındaki cephelerde savaştığı, güney sınırlarında ise hem dış güçlere (İngiltere) hem de içteki iş birlikçi/ayrılıkçı yerel gruplara karşı savunma yaptığı yargısı doğrudur.
Metinde geçen 'müttefiklerin askeri yükünü paylaşmak adına sınır dışına kuvvet kaydırmak' ifadesi sınır dışı yardım cephelerini (Galiçya, Romanya); 'kutsal topraklar ve petrol bölgelerinde İngilizlerin yerel unsurlarla iş birliği yapması' ifadesi ise savunma cephelerindeki çok yönlü mücadeleyi doğrulamaktadır. Dolayısıyla Osmanlı Devleti'nin sınır dışı cephelerde müttefiklerine yardım ederken güney sınırlarındaki savunma cephelerinde ise hem dış emperyalist güçlerle hem de ayrılıkçı yerel unsurlarla savaştığı yargısına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Raporda geçen ifadelerin hangi cephe türlerini ve devletleri işaret ettiğini belirlemek.
Müttefiklerin askeri yükünü paylaşmak amacıyla sınır dışına kuvvet kaydırılması Galiçya, Makedonya ve Romanya gibi yardım cephelerini; İngiltere'nin petrol sahaları ve kutsal topraklar üzerindeki faaliyetleri ise Irak-Musul ve Hicaz-Yemen gibi savunma cephelerini temsil etmektedir.
Soruda verilen tarihsel metni doğru kavramsal kategorilere (Savunma Cepheleri ve Yardım Cepheleri) ayırmak için bu adım gereklidir.
2
Çeldirici seçeneklerde yer alan bilgilerin tarihsel tutarlılığını analiz etmek.
Kafkasya ve Kanal cephelerinin taarruz cepheleri olduğu; yerel aşiretlerin İngilizlerle gizli pazarlıklara girmesinin İslamcılık akımının başarısızlığını gösterdiği; Kut'ül Amare zaferinin Irak cephesini tamamen kapatmadığı; Galiçya ve Romanya'nın Lozan sınırlarıyla ilgisinin olmadığı tespit edilir.
Öğrencinin kavramsal yanılgılarını içeren çeldiricileri elemek ve doğru seçeneği netleştirmek için bu analiz yapılır.
3
Metinden çıkarılabilecek en doğru ve kapsayıcı tarihsel yargıya ulaşmak.
Osmanlı Devleti'nin dışarıda müttefiklerine destek verirken içeride emperyalist güçlerle ve onların desteklediği ayrılıkçı unsurlarla savunma mücadelesi yürüttüğü doğrulanır.
Soruda yöneltilen 'ulaşılabilir' kökünün gereğini yerine getirerek analizi sonuçlandırmak amacıyla bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndaki savunma ve yardım cephelerinin niteliksel analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Osmanlı Devleti'nin Savaştığı Savunma Cepheleri ve Sınır Dışı Cepheler