Özdeş özelliklere sahip dört saksı bitkisinin, kontrollü ortamlarda sabitlenen farklı çevr… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Özdeş özelliklere sahip dört saksı bitkisinin, kontrollü ortamlarda sabitlenen farklı çevresel koşullar altındaki fotosentez hızları ölçülmüştür. Bu ortamların özellikleri aşağıda verilmiştir:

I. $30^\circ C$ sıcaklık, mor ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.
II. $30^\circ C$ sıcaklık, yeşil ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.
III. $5^\circ C$ sıcaklık, mor ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.
IV. $55^\circ C$ sıcaklık, mor ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.

Buna göre, bu ortamlardaki fotosentez hızlarını en yüksekten en düşüğe doğru sıralayınız.

1I. düzenek ( $30^\circ C$ , mor ışık, $\%0,1$ $CO_2$ )
2II. düzenek ( $30^\circ C$ , yeşil ışık, $\%0,1$ $CO_2$ )
3III. düzenek ( $5^\circ C$ , mor ışık, $\%0,1$ $CO_2$ )
4IV. düzenek ( $55^\circ C$ , mor ışık, $\%0,1$ $CO_2$ )

Cevap

Fotosentez hızının en yüksekten en düşüğe doğru sıralaması I - II - III - IV şeklindedir.

Fotosentez hızı, çevresel faktörlerin (sıcaklık, ışık,

CO_2

) birleşik etkisiyle belirlenir.

30^\circ C

sıcaklık ve mor ışık (I), klorofilin en yüksek emilimi ve enzimlerin optimum çalışması nedeniyle en yüksek hızı sağlar. Işık yeşile döndüğünde (II) emilim azaldığı için hız düşer. Sıcaklık

5^\circ C

'ye indiğinde (III) enzim aktivitesi çok yavaşlar.

55^\circ C

ise (IV) enzimleri denatüre ederek fotosentezi durdurma noktasına getirir.

Adım Adım Çözüm

Sınırlayıcı faktörlerin belirlenmesi

I. düzenekte tüm faktörler uygun, II. düzenekte ışık dalga boyu verimi düşürüyor, III. düzenekte düşük sıcaklık enzimleri yavaşlatıyor, IV. düzenekte ise yüksek sıcaklık enzimleri bozuyor.

Minimum yasasına göre fotosentez hızı, miktarı en az olan (sınırlayıcı) faktöre göre belirlenir.

Optimum ve kısıtlayıcı koşulların kıyaslanması

I > II > III > IV sıralaması elde edilir.

Sıcaklık enzim yapısını bozduğunda (IV) tepkime durur; enzimler yavaşladığında (III) hız azalır; yeşil ışık (II) emilimi azaltsa da metabolizma hızı

30^\circ C

'de

5^\circ C

'den daha yüksektir.

Anahtar Kavram

Minimum Yasası ve Çevresel Faktörlerin Fotosentez Hızına Etkisi

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru