Aşağıdaki tabloda bazı şehirlerin yaklaşık nüfus miktarları, tarihsel gelişim süreçlerindeki önemli aşamalar, günümüzdeki baskın fonksiyonları ve etki alanları verilmiştir:
| Şehir | Yaklaşık Nüfus | Tarihsel Gelişim Süreci | Baskın Fonksiyonu | Etki Alanı |
|---|---|---|---|---|
| Oxford | 160 bin | 12. yüzyıldan itibaren köklü akademik kurumların kurulması | Eğitim | Küresel |
| Essen | 580 bin | 19. yüzyılda zengin taş kömürü havzasının sanayiye entegre edilmesi | Sanayi | Bölgesel |
| Lagos | 16 milyon | Modern dönemde sanayileşmeden bağımsız hızlı iç göç dalgaları | Liman ve Ticaret | Bölgesel |
| Mekke | 2 milyon | İslamiyet'in doğuşu ve kutsal ibadet merkezlerinin varlığı | Dini | Küresel |
| New York | 8,5 milyon | Atlantik ticaret rotası ve 20. yüzyıl borsa merkezi haline gelmesi | Finans | Küresel |
Şehirlerin nüfus büyüklükleri, fonksiyonel özellikleri ve etki alanları arasındaki ilişkiler dikkate alındığında, bu tablodaki bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- ALagos'un nüfusunun Oxford ve Mekke'nin toplam nüfusundan kat kat fazla olması, bu şehrin küresel ölçekte daha geniş ve güçlü bir etki alanına sahip olduğunu gösterir.
- BEssen'in nüfusunun görece az olması, Sanayi Devrimi sürecinde kazandığı fonksiyonel özelliğin günümüzde önemini tamamen yitirerek kentin yerel etki alanına gerilemesine yol açmıştır.
- Oxford ve Mekke gibi şehirlerin görece az olan nüfuslarına rağmen küresel etki alanına sahip olmaları, etki alanının belirlenmesinde nüfus miktarından ziyade sahip olunan fonksiyonel özelliğin niteliğinin belirleyici olduğunu gösterir.Cevap
- DNew York'un finans fonksiyonuyla küresel etkiye sahip olabilmesi, kentin yalnızca 8,5 milyonu aşan büyük bir nüfus yoğunluğuna ulaşmış olmasıyla açıklanabilir.
- ETablodaki tüm şehirlerin küresel ölçekte etki gösterebilmeleri için nüfuslarının en az 10 milyon seviyesinin üzerine çıkması ve demografik olarak büyümeleri zorunludur.
Cevap
Oxford ve Mekke gibi şehirlerin görece az olan nüfuslarına rağmen küresel etki alanına sahip olmaları, etki alanının belirlenmesinde nüfus miktarından ziyade sahip olunan fonksiyonel özelliğin niteliğinin belirleyici olduğunu gösteren seçenek doğrudur.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, Oxford 160 bin ve Mekke 2 milyon gibi görece küçük nüfuslarına rağmen eğitim ve din fonksiyonlarının küresel çekim gücü sayesinde dünya çapında etkilidir. Bu durum, etki alanı genişliğinin nüfus miktarı ile doğrudan ilişkili olmadığını, esas belirleyicinin fonksiyonel özellikler olduğunu kanıtlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Şehirlerin etki alanlarının belirlenmesinde nüfus miktarından ziyade sahip olunan fonksiyonel özelliklerin (küresel finans, eğitim, din vb.) niteliği belirleyicidir.