Soru

Zorluk: ZorSSCB'nin Dağılması ve Yeni Türk Cumhuriyetleri

8 Aralık 1991 tarihinde Rusya Federasyonu, Ukrayna ve Beyaz Rusya liderleri Brest şehri yakınlarında bir araya gelerek Minsk Anlaşması’nı imzalamış ve Bağımsız Devletler Topluluğu’nun (BDT) kurulduğunu ilan etmişlerdir. Ancak Slav kökenli bu üç cumhuriyetin kendi aralarında aldığı bu karar, kurucu sürecin dışında bırakılan Orta Asya Türk cumhuriyetlerinde derin bir güvensizlik ve dışlanma kaygısı doğurmuştur. Yaşanan bu diplomatik krizin aşılması amacıyla Kazakistan’ın ev sahipliğinde toplanan liderler, topluluğun kapsayıcılığını artıran yeni bir adım atmışlardır.

Bu tarihsel süreç doğrultusunda, Orta Asya Türk cumhuriyetlerinin de BDT’nin kurucu üyeleri arasında eşit statüde yer almasını sağlayan ve Sovyetler Birliği’nin hukuken sona erdiğini tescilleyen uluslararası gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Minsk Anlaşması'nın imzalanması
  2. B
    Helsinki Nihai Senedi'nin kabul edilmesi
  3. Alma-Ata Protokolü'nün imzalanmasıCevap
  4. D
    Şanghay İşbirliği Örgütü'nün kurulması
  5. E
    Budapeşte Memorandumu'nun imzalanması

Cevap

Alma-Ata Protokolü'nün imzalanması
Alma-Ata Protokolü'nün imzalanması seçeneği doğrudur çünkü 21 Aralık 1991'de imzalanan bu protokol, Minsk Anlaşması ile kurulan BDT'ye Orta Asya Türk cumhuriyetlerinin de kurucu üye olarak katılmasını sağlamış ve Sovyetler Birliği'nin hukuki varlığının sona erdiğini resmi olarak dünyaya duyurmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Minsk Anlaşması'nin Orta Asya Türk cumhuriyetleri üzerindeki diplomatik etkisini belirlemek.
Minsk Anlaşması'nın yalnızca üç Slav devletince imzalanmasının Türk devletlerinde dışlanma hissi ve tepki yarattığı saptanır.
Sorudaki diplomatik krizin kaynağını doğru tespit etmek çözüme ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Kazakistan'ın girişimiyle toplanan zirvenin ve imzalanan belgenin adını araştırmak.
Kazakistan'ın ev sahipliğinde 21 Aralık 1991'de toplanan liderlerin Alma-Ata Protokolü'nü imzalayarak BDT'yi genişlettiği belirlenir.
Türk devletlerinin kurucu üye sıfatıyla topluluğa dahil olmasını sağlayan temel diplomatik belgeyi teşhis etmek gerekir.
3
Gelişmenin Sovyetler Birliği'nin hukuki statüsüne etkisini doğrulamak.
Alma-Ata Protokolü ile 11 eski Sovyet cumhuriyeti BDT çatısı altında birleşmiş ve SSCB resmen ve hukuken tarihe karışmıştır.
Bulunan belgenin sorudaki tüm öncül koşulları (hem Türk devletlerinin katılımı hem de SSCB'nin hukuken bitişi) karşıladığını teyit etmek için bu değerlendirme yapılır.

Anahtar Kavram

Sovyetler Birliği'nin Dağılışı ve Bağımsız Devletler Topluluğu'nun (BDT) Genişleme Süreci
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla