Soru

Zorluk: OrtaServet-i Fünun ve Fecr-i Âti Dönemi Bağımsız Sanatçıları

Servet-i Fünun Dönemi���nde topluluğun "sanat sanat içindir" ilkesine ve ağır diline karşı çıkarak halk için yazma geleneğini sürdüren bir yazar, natüralist bir bakış açısıyla "sokağın sesini" edebiyata taşımıştır. Eserlerinde İstanbul’un kenar mahallelerindeki yaşamı, batıl inançları ve alafrangalık özentisini töre romanı çizgisinde karikatürize ederek yansıtır. Şöhret Bey, Meftun Bey ve Anjel gibi karakterler onun bu eleştirel tutumunun somut örnekleridir.

Bu parçada söz edilen sanatçı ve onun edebî kişiliğiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Eserlerinde realizm ve natüralizm akımlarının ilkelerini benimsemiş, gözlem gücünü deneysel yöntemlerle birleştirmiştir.
  2. B
    Edebiyatı halkı eğitme ve bilinçlendirme aracı olarak görmüş, bu yönüyle Ahmet Mithat Efendi’nin başlattığı popüler roman geleneğini sürdürmüştür.
  3. C
    Halit Ziya Uşaklıgil ve Mehmet Rauf gibi çağdaşlarının aksine, süslü ve sanatlı bir dil yerine sokak dilini, argoyu ve yerel deyişleri eserlerine taşımıştır.
  4. D
    Parçada bahsedilen yazar Hüseyin Rahmi Gürpınar’dır ve Servet-i Fünun topluluğunun sanat anlayışını payla��mayarak döneminden bağımsız kalmıştır.
  5. Eşkâl-i Zaman ve Falaka adlı eserlerinde parçada sözü edilen Şöhret Bey ve Meftun Bey gibi alafranga tipleri mizahi bir dille romanlaştırmıştır.Cevap

Cevap

Eşkâl-i Zaman ve Falaka adlı eserlerin Hüseyin Rahmi Gürpınar'a ait olduğu ve bunların roman türünde yazıldığı yönündeki değerlendirme yanlıştır.
Doğru cevap, Eşkâl-i Zaman ve Falaka eserlerinin Hüseyin Rahmi Gürpınar'a ait romanlar olduğunu iddia eden seçenektir. Bu eserler Ahmet Rasim'e aittir; Eşkâl-i Zaman fıkra, Falaka ise anı türündedir. Ayrıca parçada sözü edilen Şöhret Bey ve Meftun Bey karakterleri Hüseyin Rahmi'nin sırasıyla Şık ve Şıpsevdi romanlarında yer alır, Ahmet Rasim'in anılan yapıtlarıyla ilişkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen ipuçlarından yola çıkarak hakkında bilgi verilen yazarın kimliğini tespit etmek.
Natüralizmden etkilenen, sokağın dilini edebiyata taşıyan, Şöhret Bey (Şık), Meftun Bey (Şıpsevdi) ve Anjel (Mürebbiye) karakterlerini yaratan yazarın Hüseyin Rahmi Gürpınar olduğu belirlenir.
Seçeneklerdeki değerlendirmelerin doğruluğunu kontrol edebilmek için parçadaki yazarın belirlenmesi gerekir.
2
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın edebi kişiliği, üslubu ve dönemindeki konumuna ilişkin seçeneklerdeki yargıları analiz etmek.
Yazarın realizm/natüralizmden etkilendiği, popüler roman geleneğini sürdürdüğü, sokak dilini kullandığı ve Servet-i Fünunculardan bağımsız kaldığına yönelik bilgilerin tamamının edebi gerçeklerle uyuştuğu saptanır.
Yanlış olan değerlendirmeyi bulmak amacıyla diğer seçeneklerdeki doğruların elenmesi gerekir.
3
Eşkâl-i Zaman ve Falaka adlı eserlerin yazarını, türünü ve parçadaki karakterlerle ilişkisini sorgulamak.
Eşkâl-i Zaman ve Falaka adlı eserlerin Ahmet Rasim'e ait fıkra ve anı türündeki eserler olduğu, Hüseyin Rahmi'ye ait olmadığı ve roman olmadıkları tespit edilir. Ayrıca Şöhret Bey ve Meftun Bey karakterleri Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın roman karakterleridir.
Bu eserlerin yazar ve tür eşleştirmesinin hatalı olduğunu doğrulayarak yanlış seçeneği kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Dönemi Bağımsız Sanatçıları (Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Ahmet Rasim) Eser, Tür ve Üslup Özellikleri
Bu soruyu puanla