Soru

Zorluk: ZorTekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Temsilcileri

Aşağıda sol sütunda verilen dinî-tasavvufî Türk edebiyatı temsilcilerini, sağ sütundaki en belirgin özellikleri ve eserleriyle eşleştiriniz.

  • Hacı Bayram Veli15. yüzyılda Ankara'da kendi adıyla anılan Bayramiyye tarikatını kuran, hem hece hem aruz ölçüsünü kullanan, az sayıda şiir yazmasına rağmen "Noldu bu gönlüm" ilahisiyle tanınan mutasavvıf-şairdir.
  • Aziz Mahmud Hüdayi16. ve 17. yüzyıllarda yaşamış, Celvetiyye tarikatının kurucusu olup yalın bir Türkçe ile ilahiler yazan, Divan'ının yanı sıra tasavvufi konulu çeşitli mensur eserleri de bulunan şairdir.
  • Erzurumlu İbrahim Hakkı18. yüzyılda yaşamış, astronomiden tıbba kadar pek comics konuyu ele alan ansiklopedik nitelikteki Marifetname adlı eseriyle ve "Mevla görelim neyler / Neylerse güzel eyler" dizelerinin yer aldığı Tefvizname'siyle tanınan mutasavvıftır.
  • Kazak Abdal17. yüzyılda yaşamış, samimiyetsiz din anlayışını ve toplumsal düzensizlikleri mizahi, iğneleyici ve yergi dolu bir üslupla eleştiren şathiyeleriyle tanınan Bektaşi şairidir.

Cevap

Hacı Bayram Veli - Bayramiyye tarikatı ve 'Noldu bu gönlüm' ilahisi; Aziz Mahmud Hüdayi - Celvetiyye tarikatı ve mensur eserleri; Erzurumlu İbrahim Hakkı - Marifetname ve Tefvizname; Kazak Abdal - 17. yüzyıl hicivli şathiyeleri.
Eşleştirme, dinî-tasavvufî Türk edebiyatı şairlerinin yüzyıl, tarikat ve eser bazındaki ayırt edici niteliklerine dayanmaktadır. Hacı Bayram Veli Bayramiyye ve 'Noldu bu gönlüm' ile; Aziz Mahmud Hüdayi Celvetiyye ve mensur tasavvuf eserleriyle; Erzurumlu İbrahim Hakkı Marifetname ve Tefvizname ile; Kazak Abdal ise 17. yüzyıl hicivli şathiyeleriyle doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Temsilcilerin yaşadıkları yüzyılları ve kurdukları tarikatları belirleme
Hacı Bayram Veli 15. yüzyılda Bayramiyye'yi, Aziz Mahmud Hüdayi 16-17. yüzyılda Celvetiyye'yi kurmuştur.
Kronolojik ve kurumsal bilgiler eşleştirme sürecinde en belirgin ayırt edici unsurlardır.
2
Eser ve şair eşleştirmesini yapma
Marifetname ve Tefvizname adlı eserler 18. yüzyıl şairi Erzurumlu İbrahim Hakkı'ya aittir.
Eser-yazar bilgisi tekke edebiyatı sorularında doğrudan sonuca götüren temel verilerdendir.
3
Şiir tarzı ve üslup özelliklerini değerlendirme
Toplumsal aksaklıkları ve yozlaşmış din anlayışını alaycı bir dille yeren şathiyeler 17. yüzyılda yaşamış Kazak Abdal'a aittir.
Kazak Abdal'ın hicivci tekke şairi kimliği onu diğer mutasavvıflardan kalın çizgilerle ayırır.

Anahtar Kavram

Tekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Temsilcileri ve Eserleri
Bu soruyu puanla