Karahanlılar Dönemi'nde Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınan Kutadgu Bilig, Türk-İslam devlet geleneğinin ilk yazılı ürünlerindendir. Eserde devlet yönetimine dair şu öğütler yer almaktadır:
'Memleket tutmak için çok asker ve ordu lazımdır, askeri beslemek için de çok mal ve servet gerekir. Bu malı elde etmek için halkın zengin olması lazımdır, halkın zengin olması için de doğru yasalar konulmalıdır. Bunlardan biri ihmal edilirse dördü de kalır, dördü birden kalırsa beylik çözülmeye yüz tutar.'
Kutadgu Bilig'den alınan bu ifadeler doğrultusunda, ideal devlet yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine *ulaşılamaz*?
- AAskerî gücün ve ordunun varlığının güçlü bir mali yapıya dayandı��ına
- BHalkın ekonomik refahının sağlanmasında adil yasaların temel oluşturduğuna
- CDevletin bekası ile hukuki, askerî ve ekonomik unsurların birbirine bağlı olduğuna
- Siyasi otoritenin (beyliğin) korunmasının ancak halkın yönetime katılmasıyla mümkün olaca��ınaCevap
- EGüçlü bir ordu kurabilmek için halkın refah düzeyinin yüksek olması gerektiğine
Cevap
Siyasi otoritenin (beyliğin) korunmasının ancak halkın yönetime katılmasıyla mümkün olacağına
Doğru yanıt, siyasi otoritenin korunmasının halkın yönetime katılmasıyla mümkün olacağını savunan seçenektir. Verilen metinde ve eserin yazıldığı Karahanlılar Dönemi'nin genel yönetim yapısında halkın yönetime katılması (seçme ve seçilme hakkı vb.) gibi demokratik unsurlar yer almamaktadır. Metindeki vurgu, halkın ekonomik refahının (sosyal devlet) doğru yasalarla sağlanması ve bu refahın orduyu, dolayısıyla devleti güçlü kılacağı yönündedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kutadgu Bilig'in siyasetname niteliği, Karahanlılar dönemi devlet ve toplum yapısı, sosyal devlet anlayışı.