Examkin

Soru

Zorluk: ZorEndokrin Sistem

İnsan vücudunda hormonal sistemin işleyişi, kandaki hormon miktarının belirli bir dengede tutulmasını sağlayan geri bildirim (feedback) mekanizmalarıyla denetlenir. Aşağıda hipotalamus, hipofiz ve tiroit bezleri arasındaki etkileşim şematize edilmiştir:

Hipotalamus →TRH\xrightarrow{\text{TRH}} Hipofiz Bezi →TSH\xrightarrow{\text{TSH}} Tiroit Bezi →Tiroksin\xrightarrow{\text{Tiroksin}} Hedef Hücreler

Buna göre, sağlıklı bir bireyde tiroit fonksiyonlarının düzenlenmesiyle ilgili;

I. Kandaki tiroksin hormonunun miktarının normalin üzerine çıkması, hipofiz bezinden TSH salgılanmasını negatif geri bildirimle engeller.
II. Tiroksin hormonu kan yoluyla tüm vücuda dağılmasına rağmen, sadece tiroit bezindeki hücrelerde bulunan spesifik reseptörlere bağlanarak metabolizmayı hızlandırır.
III. Hipotalamustan salgılanan TRH, hem hipofiz bezini hem de tiroit bezini doğrudan uyararak vücudun enerji ihtiyacına göre hormon üretimini tetikler.
IV. Besinlerle yeterli iyot (II) alınamaması durumunda, tiroksin üretilemediği için negatif geri bildirim mekanizması işlemez ve TSH salgısı artmaya devam eder.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. I ve IVCevap
  2. B
    I ve II
  3. C
    II ve III
  4. D
    I, III ve IV
  5. E
    II, III ve IV

Cevap

I ve IV ifadelerinin doğru olduğu seçenek işaretlenmelidir.
Doğru yanıt, tiroksinin kandaki miktarının artmasıyla TSH salınımının azaldığını (negatif feedback) ve iyot eksikliğinde bu mekanizmanın tiroksin yetersizliği nedeniyle çalışamayarak TSH'ın sürekli artmasına yol açtığını ifade eder. Bu durum biyolojik gerçeklerle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Tiroksin hormonunun geri bildirim mekanizmasını analiz etme.
Tiroksin seviyesi arttığında, hipotalamus ve hipofiz bezi üzerindeki negatif feedback etkisiyle TRH ve TSH salgıları azalır.
Vücuttaki hormon dengesinin korunması için kanda artan ürün, kendisini ürettiren mekanizmayı durdurur.
2
Tiroksin hormonunun hedef hücrelerini belirleme.
Tiroksin, vücuttaki hemen hemen tüm hücrelerde reseptöre sahiptir ve genel metabolizma hızını artırır.
Hormonlar kanla her yere gitse de sadece reseptörü olan hücreleri etkiler; tiroksin tüm vücutta bazal metabolizmayı düzenlemekle görevlidir.
3
TRH'ın etki mekanizmasını değerlendirme.
TRH sadece hipofiz bezini uyarır, tiroit bezini doğrudan uyarmaz.
Endokrin sistemdeki hiyerarşik yapıda bir hormon, kendisinden sonraki bezi uyarır; TRH →\rightarrow Hipofiz →\rightarrow TSH →\rightarrow Tiroit sırası takip edilir.
4
İyot eksikliğinin etkisini yorumlama.
İyot yoksa tiroksin sentezlenemez, tiroksin düşük kalınca hipofiz üzerindeki baskı (negatif feedback) kalkar ve TSH sürekli salgılanır.
Tiroksin molekülünün yapısında iyot bulunur; iyot eksikliğinde feedback döngüsü kırılarak TSH artışına ve guatr hastalığına yol açar.

Anahtar Kavram

Endokrin Sistemde Negatif Geri Bildirim ve Hormon-Hedef Hücre İlişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Endokrin Sistem

Bu konudan daha fazla soru