Soru

Zorluk: OrtaKır Yerleşmelerinin Türleri ve Özellikleri

Türkiye'de köy altı yerleşmelerinin ortaya çıkmasında yer şekillerinin engebeli olması, su kaynaklarının dağılışı, toprak mülkiyeti ve temel ekonomik uğraşlar gibi çeşitli faktörler etkili olmuştur.

Aşağıda verilen köy altı yerleşmesi türlerini, bu yerleşmelerin yaygın olduğu coğrafi alanlar ve genel özellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • MezraDoğu ve Güneydoğu Anadolu'da tarım ve hayvancılık yapılan, genellikle bir veya birkaç aileye ait kalıcı yerleşmedir.
  • DalyanEge kıyıları başta olmak üzere deniz kenarlarında balık avlama ve üretme amacıyla kurulan geçici yerleşmedir.
  • ObaAkdeniz ve Doğu Anadolu gibi bölgelerde hayvancılık yapan göçebelerin çadırlarda kaldığı geçici yerleşmedir.
  • DivanBatı Karadeniz'de birkaç mahallenin birleşmesiyle oluşan, tarımsal faaliyetlerin ön planda olduğu kalıcı köy altı yerleşmesidir.

Cevap

Mezra yerleşmesi Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki tarım/hayvancılık odaklı kalıcı yapılarıyla, Dalyan deniz kıyılarındaki balıkçılık faaliyetleriyle, Oba göçebe ailelerin çadırlarda yürüttüğü hayvancılıkla, Divan ise Batı Karadeniz'de mahallelerin birleşmesiyle oluşan tarımsal yerleşmelerle eşleşir.
Köy altı yerleşmeleri süreklilik durumlarına göre kalıcı ve geçici olarak ikiye ayrılır. Mezra ve divan tarımsal faaliyetlerin ön planda olduğu kalıcı yerleşmeler iken, oba ve dalyan hayvancılık ve balıkçılık gibi sezonluk faaliyetlerin yürütüldüğü geçici yerleşmelerdir. Mezra Doğu Anadolu ile, Dalyan Ege kıyıları ile, Oba Toroslar/dağlık alanlar ile, Divan ise Batı Karadeniz ile eşleşerek doğru sistemi oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Mezra yerleşmesinin tanımını ve yaygın olduğu bölgeleri belirleyin.
Mezra yerleşmesi Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaygın, tarım ve hayvancılığın yapıldığı kalıcı bir köy altı yerleşmesidir.
Mezra, Doğu Anadolu'da aile mülkiyeti temelinde kurulan kalıcı yerleşme türlerinden biridir.
2
Dalyan yerleşmesinin ekonomik faaliyet alanını ve konumunu tespit edin.
Dalyan, deniz kıyılarında (özellikle Ege kıyılarında) balık avlama ve yetiştirme amacıyla kurulan geçici bir yerleşmedir.
Dalyan yerleşmeleri doğrudan balıkçılık faaliyeti ile ilişkilidir.
3
Oba yerleşmesinin göçebe yaşam tarzı ve hayvancılıkla ilişkisini analiz edin.
Oba yerleşmesi, çadırlardan oluşan ve özellikle Toroslar gibi dağlık alanlarda hayvancılık yapan göçebelerin kurduğu geçici yerleşmedir.
Oba, hayvancılık faaliyetleri için yaylak-kışlak döngüsünde kullanılan geçici çadır yerleşmelerini ifade eder.
4
Divan yerleşmesinin idari ve mekânsal yapısını değerlendirin.
Divan yerleşmesi, Batı Karadeniz'de birkaç mahallenin birleşmesiyle kurulan kalıcı bir yerleşmedir.
Divanlar tarımsal faaliyetlerin yürütüldüğü, Karadeniz'e özgü kalıcı köy altı yerleşmeleridir.

Anahtar Kavram

Kır yerleşmelerinin türleri, ekonomik faaliyetleri, süreklilik durumları ve Türkiye coğrafyasındaki dağılışları.

Alternatif Yöntem

Köy altı yerleşmelerini öncelikle kalıcı (divan, mezra, mahalle, çiftlik) ve geçici (oba, dalyan, yayla, kom, ağıl, dam) şeklinde iki ana gruba ayırarak eşleştirme sürecini kolaylaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla