Soru

Zorluk: ZorServet-i Fünun ve Fecr-i Âti Dönemi Bağımsız Sanatçıları

Servet-i Fünun Dönemi'nde Türk edebiyatı; topluluk üyelerinin içe dönük, melankolik ve seçkinci estetik anlayışıyla şekillenirken, bu çizginin tamamen dışında kalan bağımsız sanatçılar da yetişmiştir. Bu bağımsızların en önemli iki temsilcisi, edebiyatı saray ve konak çevrelerinden çıkarıp İstanbul'un arka mahallelerine, yani doğrudan sokağa taşıyan isimlerdir. Biri, realizm ve natüralizm akımlarından hareketle toplumu bir laboratuvar gibi ele alıp gözlemlerini popüler roman tarzında sunarken; diğeri ise gazetecilik kimliğiyle öne çıkmış, şehrin gündelik ritmini, geleneklerini ve insan tiplerini sohbet, fıkra ve anı türündeki yazılarıyla ölümsüzleştirmiştir.

Buna göre, edebi anlayışları ve yönelimleri belirtilen bu iki bağımsız sanatçının eserleri ile edebi tarzları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Ahmet Rasim; Falaka ve Gecelerim gibi yapıtlarında kendi çocukluk ve gençlik yıllarına ait anılarını, gözlemci bir bakış açısıyla ve sohbet havası taşıyan samimi bir anlatımla okuyucuya sunmuştur.
  2. B
    Hüseyin Rahmi Gürpınar; edebiyatta popülist bir çizgiyi benimseyerek Ahmet Mithat Efendi’nin başlattığı 'halk için roman' geleneğini sürdürmüş, Mürebbiye ve Şıpsevdi gibi eserlerinde yanlış Batılılaşma konusunu mizahi unsurlarla ele almıştır.
  3. Hüseyin Rahmi Gürpınar; natüralizm akımının deneysel roman metodunu uyguladığı Şehir Mektupları ve Eşkâl-i Zaman adlı eserlerinde, İstanbul’un kenar mahallelerinde yaşayan insanların dilini ve batıl inançlarını mizahi bir üslupla romanlaştırmıştır.Cevap
  4. D
    Dönemin egemen edebi topluluğu olan Servet-i Fünuncuların aksine hem Hüseyin Rahmi hem de Ahmet Rasim, eserlerinde süslü ve yapay bir dil yerine sokağın canlılığını ve gündelik konuşma Türkçesini yansıtmayı tercih etmişlerdir.
  5. E
    Ahmet Rasim, şiir sahasında Ahmet Haşim’in öncülük ettiği Fecr-i Âti estetiğinden ve saf şiir anlayışından uzak durarak sanat hayatı boyunca mensur türlerdeki gazete yazılarıyla geniş halk kitlelerine ulaşmayı hedeflemiştir.

Cevap

Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Şehir Mektupları ve Eşkâl-i Zaman adlı eserleri yazdığını ve bunların roman olduğunu belirten seçenek yanlıştır. Bu eserler Ahmet Rasim'e ait fıkra ve sohbet yazılarıdır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Şehir Mektupları ve Eşkâl-i Zaman adlı eserleri kaleme aldığı ve bunların roman olduğu ifadesi yanlıştır. Bu eserler Ahmet Rasim'e ait olup fıkra, sohbet ve anı türündeki yazıların derlenmesiyle oluşturulmuştur. Bu nedenle bu ifade söylenemez ve aranan doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki ipuçlarını ve bağımsız sanatçıların edebi kimliklerini analiz etmek.
Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın roman türünde, Ahmet Rasim'in ise fıkra, anı ve sohbet türünde eserler verdiğini belirlemek.
Yazarların edebi yönelimleri ile eserlerinin türlerini doğru eşleştirebilmek için.
2
Seçeneklerde verilen eser-yazar-tür eşleştirmelerini incelemek.
Şehir Mektupları ve Eşkâl-i Zaman adlı eserlerin Ahmet Rasim'e ait fıkra türündeki yazılar olduğunu, Hüseyin Rahmi Gürpınar'a ait deneysel romanlar olmadığını tespit etmek.
Hatalı bilgi barındıran seçeneği belirlemek için.
3
Doğru seçenekleri eleyerek yanlış bilgi içeren ifadeyi saptamak.
Şehir Mektupları ve Eşkâl-i Zaman eserlerinin Hüseyin Rahmi Gürpınar tarafından roman olarak yazıldığı iddiasının yanlış olduğunu netleştirmek.
Soru kökündeki söylenemez ifadesini karşılayan seçeneği bulmak için.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti Dönemi Bağımsız Sanatçılarının Edebi Kişilikleri ve Eser Türleri
Bu soruyu puanla