Soru

Zorluk: OrtaAlkinler

Sanayide karpit olarak bilinen kalsiyum karbür (CaC2\text{CaC}_2) katısının su ile tepkimesinden, alkin sınıfının ilk üyesi olan etin (asetilen) gazı elde edilir.

Buna göre, elde edilen bu gaz bileşiği ile ilgili;

I. Moleküldeki karbon atomları spsp hibritleşmesi yapmıştır.
II. Amonyaklı gümüş nitrat (Tollens) çözeltisi ile tepkimeye girerek beyaz renkli bir çökelek oluşturur.
III. Yapısında pi (π\pi) bağı içerdiği için cis-trans (geometrik) izomeri gösterir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Doğru olan ifadeler I ve II'dir.
Doğru cevap, karbon atomlarının sp hibritleşmesi yaptığını ve amonyaklı gümüş nitrat ile beyaz çökelek oluşturduğunu belirten 'I ve II' ifadesini içeren seçenektir. Asetilen bir alkin olup cis-trans izomerliği göstermez.

Adım Adım Çözüm

1
Karpit katısının suyla olan kimyasal tepkimesini yazarak elde edilen gazı belirleme.
CaC2(k)+2H2O(s)C2H2(g)+Ca(OH)2(suda)\text{CaC}_2(\text{k}) + 2\text{H}_2\text{O}(\text{s}) \rightarrow \text{C}_2\text{H}_2(\text{g}) + \text{Ca(OH)}_2(\text{suda}) tepkimesi sonucu asetilen (etin) gazı oluşur.
Soruda bahsedilen gaz bileşiğinin kimyasal formülünü saptamak için.
2
Asetilen molekülünün hibritleşme türünü analiz etme.
HCCH\text{H}-\text{C}\equiv\text{C}-\text{H} doğrusal molekülünde her bir karbon atomu 2 doğrultuya (sigma bağına) sahip olduğundan spsp hibritleşmesi yapmıştır. I. öncül doğrudur.
Karbon atomlarının hibritleşme durumunu doğrulamak için.
3
Asetilenin Tollens ayracı ile tepkimesini değerlendirme.
Asetilen, üçlü bağa bağlı asidik hidrojen atomları içerdiği için bir uç alkindir ve Tollens çözeltisi ile yer değiştirme tepkimesi vererek beyaz renkli gümüş asetilenür çökeleği oluşturur. II. öncül doğrudur.
Uç alkinlerin yer değiştirme tepkimesi verme özelliğini kontrol etmek için.
4
Asetilenin cis-trans izomeri gösterip göstermediğini kontrol etme.
Cis-trans (geometrik) izomerliği alkenlerde çift bağ karbonlarındaki atomların dizilimine bağlı olarak görülür. Alkinlerde ise üçlü bağ doğrusal olduğu için geometrik izomeri görülmez. III. öncül yanlıştır.
Alkinlerde cis-trans izomerliğinin bulunmadığını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Asetilenin elde edilme tepkimesi, molekül yapısı (hibritleşme) ve uç alkin tepkimeleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular