Examkin

Soru

Zorluk: ZorSSCB'nin Dağılması ve Yeni Türk Cumhuriyetleri

Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecinde Türk cumhuriyetleri bağımsızlıklarını ilan ederken hem kendi iç dinamikleriyle mücadele etmiş hem de uluslararası alanda yeni diplomatik ve siyasi ortaklıklar kurmaya çalışmışlardır. Bu süreçte cumhuriyetlerin kurucu liderleri ve yürüttükleri politikalar, yeni devletlerin uluslararası sistemle entegrasyonunda belirleyici olmuştur.

Buna göre, SSCB'nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Türk cumhuriyetleri ve bu süreçte yaşanan diplomatik gelişmelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Azerbaycan'ın bağımsızlık mücadelesinde Ebulfeyz Elçibey liderliğindeki Halk Cephesi hareketi öncü bir rol üstlenmiştir.
  2. B
    Kazakistan, Nursultan Nazarbayev önderliğinde bağımsızlığını kazanmış ve Semipalatinsk Nükleer Test Sahası'nı kapatarak nükleer silahlardan arınma politikası izlemiştir.
  3. Türk cumhuriyetleri, Rusya, Ukrayna ve Belarus arasında imzalanan Minsk Anlaşması'na doğrudan katılarak Bağımsız Devletler Topluluğu'nun ilk kurucu üyeleri olmuşlardır.Cevap
  4. D
    Özbekistan, İslam Kerimov liderliğinde bağımsızlığına kavuşmuş ve Sovyet döneminden kalan tek ürüne (pamuk) dayalı ekonomik yapıyı çeşitlendirmeyi amaçlamıştır.
  5. E
    Türk cumhuriyetlerinin egemenlik talepleri karşısında Gorbaçov, birliğin dağılmasını önlemek amacıyla cumhuriyetlerin yetkilerini artıran Yeni Birlik Antlaşması'nı hazırlamıştır.

Cevap

Türk cumhuriyetleri, Rusya, Ukrayna ve Belarus arasında imzalanan Minsk Anlaşması'na doğrudan katılarak Bağımsız Devletler Topluluğu'nun ilk kurucu üyeleri olmuşlardır ifadesi söylenemez.
Söylenemez olan yargı, Türk cumhuriyetlerinin Minsk Anlaşması'na doğrudan katılarak Bağımsız Devletler Topluluğu'nun ilk kurucuları olduğunu iddia eden seçenektir. Gerçekte Minsk Anlaşması yalnızca Rusya, Ukrayna ve Belarus arasında imzalanmış; Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Azerbaycan gibi Türk devletleri bu sürece daha sonra 21 Aralık 1991'deki Alma-Ata Protokolü ile kurucu üye sıfatıyla eklemlenmişlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan Türk cumhuriyetlerinin bağımsızlık süreçleri ve kurucu liderlerinin politikaları analiz edilir.
Azerbaycan'da Elçibey ve Halk Cephesi'nin, Kazakistan'da Nazarbayev'in nükleer silahsızlanma politikasının, Özbekistan'da Kerimov'un pamuk monokültürünü değiştirme çabalarının tarihsel olarak doğru olduğu teyit edilir.
Tarihsel kişi ve ülke eşleştirmelerinin doğruluğunu denetlemek.
2
Gorbaçov'un dağılmayı engellemek için geliştirdiği diplomatik ve siyasi reform çabaları değerlendirilir.
Yeni Birlik Antlaşması'nın cumhuriyetlerin yetkilerini artırmayı amaçlayan bir dağılmayı önleme projesi olduğu doğrulanır.
Gorbaçov reformlarının amacını ve içeriğini saptamak.
3
Bağımsız Devletler Topluluğu'nun (BDT) kuruluş aşamaları kronolojik ve diplomatik olarak incelenir.
8 Aralık 1991 tarihli Minsk Anlaşması'nın yalnızca üç Slav devleti (Rusya, Ukrayna, Belarus) tarafından imzalandığı; Türk cumhuriyetlerinin ise ancak 21 Aralık 1991'deki Alma-Ata Protokolü ile topluluğa dahil olduğu tespit edilir.
Minsk Anlaşması ile Alma-Ata Protokolü arasındaki katılımcı farkını ayırt ederek yanlış olan yargıyı belirlemek.

Anahtar Kavram

Bağımsız Devletler Topluluğu'nun kuruluşu, Minsk Anlaşması ve Alma-Ata Protokolü farkı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

SSCB'nin Dağılması ve Yeni Türk Cumhuriyetleri

Bu konudan daha fazla soru