Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBudizm: Tarihçesi, Temel Öğretileri ve Ritüelleri

Gautama Buddha’nın öğretileri, Upanişadlar döneminin mistik Hint düşüncesine karşı radikal bir başkaldırı niteliğindedir. Buddha, acıdan kurtuluşun yollarını ararken geleneksel Hinduizmin kurtuluş (mokşa) anlayışını, toplumsal düzeni belirleyen kast sistemini ve bireysel varoluşun merkezinde yer alan ebedi benlik (atman) düşüncesini yeniden yorumlamış ya da tamamen reddetmiştir. Bu bağlamda Budizm, kendine has bir ahlak felsefesi ve kurtuluş yolu (nirvana) inşa etmiştir.

Buna göre, Budizm ile Hinduizm arasındaki doktrinel farklara ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Budizm, samsara çarkından kurtulup nirvanaya ulaşmayı hedeflerken, Hinduizmdeki ebedi ve değişmez ruh (atman) inancı yerine, kalıcı bir benliğin olmadığını savunan ruhsuzluk (anatta) doktrinini esas almıştır.Cevap
  2. B
    Budizm, toplumsal eşitliği sağlamak amacıyla Hinduizmin kast sistemine karşı çıksa da, nihai kurtuluşa ulaşmak için bireyin mutlak kozmik ilke olan Brahman ile bütünleşerek mokşa durumunu yaşaması gerektiğini savunmuştur.
  3. C
    Hinduizmde eylemlerin ahlaki ve fiziksel sonuçlarını belirleyen karma yasası Budizm tarafından tamamen reddedilmiş, onun yerine insanın acılardan kurtulması yalnızca kast ödevlerini yerine getirmeye bağlanmıştır.
  4. D
    Budizm, kutsal metin olarak kabul ettiği Vedaların otoritesine sadık kalarak, acıların kaynağı olan dünyevi isteklerden arınmak için Brahman din adamlarının gerçekleştirdiği kurban ayinlerini zorunlu görmüştür.
  5. E
    Hinduizmdeki ebedi ruhun bir bedenden diğerine göç etmesi (tenasüh) fikrini tamamen benimseyen Budizm, ruhun kast basamaklarında yükselerek nihayetinde evrensel ruh Atman ile birleşeceğini savunmuştur.

Cevap

Budizm, samsara çarkından kurtulup nirvanaya ulaşmayı hedeflerken, Hinduizmdeki ebedi ve değişmez ruh (atman) inancı yerine, kalıcı bir benliğin olmadığını savunan ruhsuzluk (anatta) doktrinini esas almıştır.
Budizm, Hinduizm'in aksine ebedi, sabit ve bağımsız bir ruhun (atman) varlığını kabul etmez. Bunun yerine, evrendeki her şeyin geçici olduğunu savunan 'anicca' ve kalıcı bir benliğin olmadığını öne süren 'anatta' doktrinlerini öğretir. Nihai kurtuluş olarak da Brahman ile bütünleşmek (mokşa) yerine, tüm arzu ve acıların sönümlendiği nirvana durumunu hedefler. Dolayısıyla bu iki din arasındaki temel doktrinel farkı en doğru yansıtan ifade budur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki bilgileri analiz ederek Budizm ve Hinduizm'in temel ayrım noktalarını tespit etmek.
İki inanç sisteminin kast sistemi, ebedi ruh (atman) ve kurtuluş (mokşa/nirvana) konularında ayrıştığı belirlenir.
Soruda istenen doğru doktrinel değerlendirmeyi yapabilmek için her iki dinin temel kabullerini karşılaştırmak gerekir.
2
Budizm'in ruh anlayışını (anatta) ve Hinduizm'in ruh anlayışını (atman) incelemek.
Budizm'in ebedi ve değişmez bir benlik/ruh inancını reddettiği, bunun yerine her şeyin geçiciliği ve değişkenliği fikrini temel aldığı anlaşılır.
İki din arasındaki en temel teolojik ayrılık olan ruh kavramının anlaşılması seçeneği doğrulamak için kritiktir.
3
Budizm'in kast sistemi ve kutsal metinlere yönelik eleştirilerini değerlendirmek.
Budizm'in kast hiyerarşisini ve Vedaların otoritesini toptan reddettiği sonucuna ulaşılır.
Brahman sınıfının ayrıcalıklarını ve kurban törenlerini reddeden Budist öğretinin çeldiricilerdeki yanlış iddiaları elemesini sağlamak.
4
Seçeneklerdeki ifadelerin kavramsal doğruluğunu kontrol ederek doğru seçeneği belirlemek.
Budizm'in kalıcı benliği reddeden anatta öğretisini vurgulayan seçeneğin doğru olduğu görülür.
Kavramların doğru eşleştiği ve Budizm doktrinine tam uyum sağlayan tek yargı budur.

Anahtar Kavram

Budizm ve Hinduizm'in Doktrinel Karşılaştırması
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Budizm: Tarihçesi, Temel Öğretileri ve Ritüelleri

Bu konudan daha fazla soru