Soru

Zorluk: OrtaEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Cumhuriyet döneminde ulusal ekonominin inşası sürecinde tarım, ticaret, sanayi ve finans alanlarında yapısal düzenlemelere gidilmiştir.

Aşağıda verilen iktisadi düzenlemeleri, bu düzenlemelerin temel amaçları ile eşleştiriniz.

  • Aşar Vergisinin KaldırılmasıTarımsal üreticiler üzerindeki geleneksel mali baskıyı sonlandırarak iç pazarı hareketlendirmek
  • Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun Kabul EdilmesiKredi, arsa ve vergi kolaylıkları sunarak özel sektör yatırımlarıyla sanayileşmeyi hızlandırmak
  • Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın KurulmasıPara basma imtiyazını millileştirmek ve ulusal para politikasının bağımsızlığını güvence altına almak
  • Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın HazırlanmasıBüyük Buhran'ın olumsuz etkilerine karşı temel sanayi kollarını devlet eliyle ve planlı biçimde kurmak

Cevap

Aşar Vergisinin Kaldırılması tarımsal üretimi canlandırmak amacıyla; Teşvik-i Sanayi Kanunu özel sektörü teşvik etmek amacıyla; Merkez Bankası para politikasını bağımsızlaştırmak amacıyla; Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ise devlet eliyle planlı sanayileşmeyi sağlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Yapılan inkılapların her biri farklı ekonomik ihtiyaçlara cevap vermiştir: Tarımda aşar vergisi kaldırılarak köylünün yükü hafifletilmiş, sanayide önce özel sektörü desteklemek için Teşvik-i Sanayi Kanunu çıkarılmış, başarısız olunca planlı devlet yatırımı olan Beş Yıllık Sanayi Planı'na geçilmiş, para politikasında ise Merkez Bankası kurularak finansal bağımsızlık sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarımsal düzenlemeyi tespit etme
Aşar vergisinin tarım üreticileri üzerindeki olumsuz etkisini kaldırarak tarımsal canlılık hedeflenmiştir.
Aşar vergisi doğrudan köylü kesimini ilgilendiren geleneksel bir toprak vergisidir.
2
Özel sektörü destekleyen kanunu belirleme
Teşvik-i Sanayi Kanunu ile özel teşebbüse muafiyetler sağlanarak sanayi yatırımları özendirilmiştir.
Yeni kurulan devletin ilk dönemlerinde özel sermaye birikimi yetersiz olduğundan teşvik yasası çıkarılmıştır.
3
Finansal bağımsızlık adımını ilişkilendirme
Merkez Bankası'nın kurulması ile para politikaları millileştirilmiştir.
Bağımsız bir ekonomi için milli paranın kontrolünün ulusal bir bankada olması gerekir.
4
Planlı devletçi modele geçişi çözümleme
Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ile büyük ölçekli fabrikaların devlet eliyle kurulması planlanmıştır.
1929 ekonomik krizinin ardından özel sektörün sanayileşmeyi gerçekleştiremeyeceği anlaşıldığından devletçi plan uygulamaya konulmuştur.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet döneminde milli iktisat politikaları çerçevesinde yapılan inkılapların sektörel amaçları
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla