Soru

Zorluk: ZorUluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi ve Şark Meselesi

Şark Meselesi (Doğu Sorunu) ifadesi ilk kez 1815 Viyana Kongresi’nde Rus Çarı I. Aleksandr tarafından diplomatik bir terim olarak kullanılmıştır. Bu kavram, XIX. yüzyılın başından itibaren Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün ne olacağı ve Hristiyan tebaanın durumu etrafında şekillenmiştir. Avrupalı büyük güçlerin (Düvel-i Muazzama) Osmanlı toprakları üzerindeki rekabeti ve Osmanlı Devleti’nin bu rekabetten faydalanarak ittifaklar kurması, yüzyıl boyunca yürütülen 'denge stratejisi'nin temelini oluşturmuştur.

Buna göre, Şark Meselesi ve Osmanlı Devleti'nin izlediği denge stratejisi düşünüldüğünde a��ağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. A
    Şark Meselesi kavramının Viyana Kongresi'nde ilk kez kullanılması tarihi bir olgu iken, Osmanlı Devleti'nin bu süreçte toprak kaybetmesi tarihi bir olaydır.
  2. B
    Denge politikası, Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminden itibaren sınırlarını genişletmek amacıyla uyguladığı en temel askeri ve diplomatik yöntemdir.
  3. Büyük güçlerin Osmanlı coğrafyasındaki çıkar çatışmaları, Osmanlı Devleti'nin kendi varlığını korumak adına esnek ittifaklar kurabilmesine imkan tanımıştır.Cevap
  4. D
    Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik akımı, Avrupalı devletlerin Şark Meselesi kapsamında Osmanlı sınır bütünlüğünü kesin olarak koruma kararı almalarına yol açmıştır.
  5. E
    Viyana Kongresi sonrasında Şark Meselesi'nin uluslararası gündeme gelmesi, Westphalia Barışı'nın seküler devlet düzeni ilkesi gereği Avrupalı devletlerin Osmanlı'nın iç işlerine müdahalesini tamamen engellemiştir.

Cevap

Büyük güçlerin Osmanlı coğrafyasındaki çıkar çatışmaları, Osmanlı Devleti'nin kendi varlığını korumak adına esnek ittifaklar kurabilmesine imkan tanımıştır.
Büyük güçlerin kendi aralarındaki nüfuz ve çıkar çatışmaları, Osmanlı Devleti'nin tek bir gücün baskısı altında yok olmasını engellemiş ve İngiltere, Fransa, Rusya gibi devletlerin rekabetinden faydalanarak denge politikası izlemesine ve varlığını sürdürmesine olanak tanımıştır. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin kendi varlığını korumak adına esnek ittifaklar kurabilmesine imkan tanımıştır ifadesinde doğru şekilde açıklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen Şark Meselesi ve denge stratejisi kavramlarının tanımları ve tarihsel arka planı analiz edilir.
Denge stratejisinin, büyük güçlerin kendi aralarındaki çıkar çatışmalarından yararlanılarak uygulanan bir ittifak politikası olduğu anlaşılır.
Osmanlı Devleti'nin zayıflık dönemindeki temel dış politika mantığını kavramak.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin tarihsel kavramlarla (olay-olgu, anakronizm, milliyetçilik etkisi, Westphalia düzeni) uyumu test edilir.
Tarihsel kavramların yanlış yorumlandığı veya dönem dışı (anakronik) olarak seçeneklere yerleştirildiği tespit edilir.
Çeldirici seçeneklerdeki kavramsal hataları belirleyerek elenecek seçenekleri netleştirmek.
3
Büyük güçlerin Osmanlı toprakları üzerindeki rekabetinin, Osmanlı'nın dış politikasına esneklik kazandırdığı ve ömrünü uzattığı gerçeği doğrulanır.
Avrupalı devletlerin birbirini dengeleme çabasının Osmanlı'ya manevra alanı sağladığı ve bu durumun doğru seçenekte ifade edildiği görülür.
Denge politikasının ana amacını ve sonucunu doğru analiz etmek.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin XIX. Yüzyılda Yürüttüğü Denge Politikası ve Şark Meselesi'nin Dinamikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla