Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMükellefin Davranışları (Ef'al-i Mükellefin)

İslam dininde mükellefin sorumlulukları belirlenirken ibadetlerin toplumsal boyutu ile bireysel yükümlülükleri arasında bir denge gözetilmiştir. Bazı ibadetler her bir bireyin doğrudan kendisinin yerine getirmesini zorunlu kılarken (farz-ı ayn), bazıları ise toplumsal bir ödev olarak nitelendirilmiş ve yeterli sayıda Müslüman tarafından ifa edildiğinde diğerlerinin üzerinden sorumluluğu kaldırmıştır (farz-ı kifaye).

Buna göre;

I. Beş vakit namaz kılmak ve ramazan orucu tutmak, bireysel sorumluluk kapsamında her mükellefin bizzat yapması gereken farz-ı ayn ibadetlerindendir.
II. Cenaze namazı kılmak ve Kur'an-ı Kerim'i ezberlemek (hafızlık yapmak), toplumsal ödev niteliğinde olup farz-ı kifaye kapsamına girer.
III. Farz-ı kifaye olan bir ibadeti toplumdan hiç kimse yerine getirmezse, o toplumdaki tüm mükellefler bundan dolayı günahkar sayılır.

yargılarından hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. I, II ve IIICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    Yalnız III

Cevap

Her üç öncülün de doğru olduğunu belirten seçenek
Her üç öncül de doğrudur. İslam fıkhında bireysel olarak her mükellefin bizzat yerine getirmesi gereken yükümlülüklere farz-ı ayn denir; beş vakit namaz ve ramazan orucu bunun en temel örneklerindendir. Toplumsal bir ödev olarak görülen, Müslümanlardan bir kısmının yapmasıyla diğerlerinin üzerinden borcun düştüğü yükümlülüklere ise farz-ı kifaye denir; cenaze namazı ve hafızlık yapmak bu kapsamdadır. Eğer farz-ı kifaye olan bir eylem toplumda hiç kimse tarafından yapılmazsa, o toplumdaki tüm yükümlüler günahkar sayılır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüllerde verilen ibadetlerin mükellef açısından niteliğini (bireysel veya toplumsal sorumluluk) belirleyin.
Beş vakit namaz ve ramazan orucu her mükellefin bizzat yapması gereken farz-ı ayn; cenaze namazı ve hafızlık ise toplumun genelinin yapması gereken farz-ı kifaye ibadetlerdendir. I ve II numaralı yargılar doğrudur.
Ef'al-i mükellefin kapsamında farzın türlerini doğru ayırt etmek ve örnekleriyle eşleştirmek amacıyla bu adım uygulanır.
2
Farz-ı kifaye olan ibadetlerin toplumda hiç kimse tarafından yerine getirilmemesi durumundaki hükmü analiz edin.
Farz-ı kifaye ibadetler toplumda hiç kimse tarafından ifa edilmezse, tüm toplumun sorumlu ve günahkar olacağı kuralı doğrulanır. III numaralı yargı doğrudur.
Toplumsal ibadetlerin yerine getirilmemesi halinde doğacak şer'i hükmü belirlemek amacıyla bu analiz yapılır.
3
Doğruluğu kanıtlanan öncülleri bir araya getirerek doğru seçeneği işaretleyin.
Her üç öncülün de doğru olduğu sonucuna ulaşılarak ilgili seçenek seçilir.
Soru kökündeki 'hangileri doğrudur' sorusuna eksiksiz yanıt verebilmek için adımlar birleştirilir.

Anahtar Kavram

Farz-ı Ayn ve Farz-ı Kifaye Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Mükellefin Davranışları (Ef'al-i Mükellefin)

Bu konudan daha fazla soru