Soru

Zorluk: ZorAnkara Savaşı, Fetret Devri ve Taht Kavgaları

1402 Ankara Savaşı'nda Yıldırım Bayezid'in Timur'a mağlup olmasıyla Osmanlı Devleti, hükümdarsız geçen ve 'Fetret Devri' olarak adlandırılan on bir yıllık bir kriz ve taht kavgaları sürecine girmiştir. Bu süreçte şehzadeler (Süleyman, İsa, Musa ve Mehmed Çelebi) kendi aralarında mücadele ederken, Bizans İmparatorluğu ve bazı Anadolu beylikleri de bu durumu kendi çıkarları doğrultusunda kullanmaya çalışmıştır. Tüm sarsıntılara rağmen devlet yıkılmamış, Mehmed Çelebi'nin diğer kardeşlerini bertaraf ederek tahtı ele geçirmesiyle merkezi otorite yeniden tesis edilmiştir.

Bu bilgiler ve dönemin genel özellikleri dikkate alınd��ğında, Fetret Devri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

  1. Osmanlı hanedan üyeleri arasında yaşanan taht mücadeleleri, veraset sisteminde kökl�� bir değişikliğe gidildiğinin kanıtıdır.Cevap
  2. B
    Bizans İmparatorluğu, Osmanlı şehzadeleri arasındaki çekişmeleri destekleyerek kendi siyasi ömrünü uzatmayı amaçlamıştır.
  3. C
    Balkanlar'da Anadolu'ya kıyasla büyük bir toprak kaybı yaşanmamasında, yerli halka uygulanan istimalet (hoşgörü) politikasının etkisi büyüktür.
  4. D
    Ankara Savaşı'nın ardından Anadolu beyliklerinin yeniden kurulması, Osmanlı'nın Anadolu'da tesis ettiği Türk siyasi birliğinin parçalandığını göstermektedir.
  5. E
    Mehmed Çelebi'nin taht mücadelelerini sonlandırıp devlette birliği yeniden sağlaması, onun tarihsel süreçte 'devletin ikinci kurucusu' olarak anılmasına yol açmıştır.

Cevap

Osmanlı hanedan üyeleri arasında taht mücadelelerinin yaşanmasının veraset sisteminde köklü bir değişikliğe gidildiğinin kanıtı olduğu yargısına ulaşılamaz.
Doğru cevap olan 'taht mücadelelerinin veraset sisteminde köklü bir değişikliğe gidildiğinin kanıtı olduğu' yargısı yanlıştır. Taht kavgaları, veraset sisteminde bir değişiklik yapılmadığını, aksine 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışının aynen devam ettirildiğini gösterir. Eğer sistemde köklü bir değişiklik yapılarak tahta geçiş kuralları kesinleştirilmiş olsaydı bu boyutta taht kavgaları yaşanmazdı.

Adım Adım Çözüm

1
Metin ve dönem özelliklerini inceleyerek taht kavgalarının temel nedenini analiz etmek.
Taht kavgaları, veraset sisteminin değiştiğini değil, aksine 'ülke hanedanın ortak malıdır' şeklindeki geleneksel veraset anlayışının devam ettiğini kanıtlar.
Geleneksel Türk veraset sisteminde kimin tahta geçeceğine dair kesin bir kural olmadığı için taht kavgaları kaçınılmaz olmuştur. Bu durum sistemin değiştiğini değil sürdüğünü gösterir.
2
Diğer seçeneklerin doğruluğunu kontrol etmek.
Bizans'ın şehzadeleri desteklemesi ömrünü uzatma çabasıdır, Balkanlar'da kaybın az olması istimalet politikasının sonucudur, beyliklerin kurulması siyasi birliğin bozulduğunun kanıtıdır, Çelebi Mehmed birliği sağladığı için ikinci kurucu kabul edilir.
Bu önermelerin tamamı tarihsel gerçeklerle ve metinle uyuşmaktadır.

Anahtar Kavram

Fetret Devri'nde taht kavgalarının nedeni geleneksel veraset sistemidir. İstimalet politikası Balkanlar'daki düzeni korumuş, beyliklerin kurulması Anadolu siyasi birliğini bozmuştur.
Bu soruyu puanla