Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorCumhuriyet Dönemi Şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Milli Edebiyat Zevkini Sürdürenler

Aşağıdaki dizeler, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinin estetik ve tematik açıdan farklı yönelimlerini temsil eden üç ayrı metinden alınmıştır:

I. Metin:
*Ne içindeyim zamanın,*
*Ne de büsbütün dışında;*
*Yekpare, geniş bir anın*
*Parçalanmaz akışında.*

II. Metin:
*Sen yanmasan*
*ben yanmasam*
*biz yanmasak,*
*nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa...*

III. Metin:
*Yayla dumanı gibi erisin gitsin acın,*
*Gözünde kalmasın ne hasret ne o eski sızı.*
*Gel otur yanıma, dinle ey güzel çoban kızı,*
*Dağların sesidir bu, dertlere tek ilacın.*

Bu şiirlerin dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alınd��ğında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. Metin; kelimelerin çağrışım gücünden yararlanan, imgeci ve estetik kaygıyı her şeyin üst��nde tutan "saf şiir" anlayışının poetikasına uygun olarak kaleme alınmıştır.
  2. B
    II. Metin; ideolojik bir içeriğe sahip olan, biçimsel kaygılardan ziyade faydacı bir yaklaşımla kitleleri harekete geçirmeyi amaçlayan "toplumcu gerçekçi" şiir geleneğinin özelliklerini yansıtır.
  3. C
    III. Metin; Anadolu coğrafyasını ve taşra yaşamını duyarlı bir üslupla işleyen, hece veznini kullanarak memleketçi edebiyat misyonunu devam ettiren bir şiir anlayışını örnekler.
  4. I. Metin'de "zamanın" ve "anın" sözcüklerindeki "-ın" ekleri redif görevindeyken; III. Metin'de "sızı" ve "kızı" sözcüklerindeki "-ı" sesleri görevdaş olduğu için redif olarak kabul edilir.Cevap
  5. E
    Şiirlerin yapısal özellikleri incelendiğinde; I ve III. Metinlerin geleneksel ahenk unsurlarına bağlı kaldığı, II. Metin'in ise serbest nazmın olanaklarından yararlandığı görülür.

Cevap

I. Metin'de 'zamanın' ve 'anın' sözcüklerindeki '-ın' ekleri redif görevindeyken; III. Metin'de 'sızı' ve 'kızı' sözcüklerindeki '-ı' sesleri görevdaş olduğu için redif olarak kabul edilir ifadesi yanlıştır.
Dizelerdeki dil bilgisel ve ahenk incelemesi yapıldığında, 'sızı' ve 'kızı' sözcüklerindeki '-ı' seslerinin redif oluşturduğu iddiası yanlıştır. 'Sızı' sözcüğü kök halindedir ve buradaki '-ı' sesi kökün asli bir parçasıdır. 'Kızı' sözcüğünde ise 'kız' köküne gelen üçüncü şahıs iyelik eki '-ı' yer almaktadır. Ek ile kökteki seslerin görevdaşlığı söz konusu olamayacağından, bu sesler redif kabul edilemez; sözcükler arasındaki '-ızı' ses benzeşmesi zengin kafiye olarak değerlendirilir. Dolayısıyla bu seçenek söylenemez ve doğru yanıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Dizeleri verilen şiirlerin Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki yönelimlerini ve şairlerini tespit etmek.
I. Metin Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Ne İçindeyim Zamanın' (Saf Şiir), II. Metin Nâzım Hikmet'in 'Kerem Gibi' (Toplumcu Gerçekçi), III. Metin ise Ömer Bedrettin Uşaklı'nın 'Yayla Dumanı' (Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir) eserleridir.
Şiirlerin tematik ve biçimsel özellikleri (örneğin saf şiirdeki rüya ve zaman kavramları, toplumcu şiirdeki basamaklı dize ve serbest ölçü, memleketçi şiirdeki çoban kızı ve yerli temalar) bu tespiti sağlar.
2
A, B, C ve E seçeneklerindeki kuramsal ve biçimsel değerlendirmelerin doğruluk kontrolünü yapmak.
Bu seçeneklerde yer alan saf şiir, toplumcu gerçekçi şiir ve Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir hakkındaki tüm teorik tanımlamalar ve yapısal tespitler doğrudur.
Seçeneklerde şairlerin bağlı olduğu edebi toplulukların poetik özellikleri doğru bir şekilde eşleştirilmiştir.
3
D seçeneğinde yer alan kafiye ve redif bilgisini kelime tahlili yoluyla incelemek.
I. Metin'deki 'zamanın' ve 'anın' sözcüklerinde yer alan '-ın' ekleri ilgi (tamlayan) ekidir ve görevdaş oldukları için rediftir. III. Metin'deki 'sızı' sözcüğü kök hâlindeyken 'kız-ı' sözcüğündeki '-ı' eki üçüncü şahıs iyelik ekidir. Biri kökte yer alan, diğeri ise ek olan bu '-ı' sesleri görevdaş sayılamayacağı için redif değil, kafiye ('-ızı' zengin kafiye) oluştururlar.
Türk şiirinde redif olabilmesi için seslerin aynı anlam veya görevdeki eklerden/kelimelerden oluşması gerekir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi şiir anlayışları ve ahenk unsurlarının analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhuriyet Dönemi Şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Milli Edebiyat Zevkini Sürdürenler

Bu konudan daha fazla soru