Examkin

Soru

Zorluk: ZorSolunum Sistemi

İnsan vücudunda yoğun fiziksel aktivite sırasında doku kılcallarından geçmekte olan kanda, karbondioksit (CO2CO_2) taşınması ve buna bağlı olarak meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Alyuvar içerisinde karbonik anhidraz enzimiyle sentezlenen bikarbonat (HCO3−HCO_3^-) iyonları, akciğerlere kadar alyuvarın sitoplazmasında kalarak taşınır.
  2. B
    Doku sıvısındaki CO2CO_2 miktarının artması kanın pH değerini yükselterek hemoglobinin oksijeni bağlama kapasitesini artırır.
  3. C
    Kas hücrelerinde biriken laktik asit, alyuvarlardaki karbonik anhidraz enzimi tarafından katalizlenen reaksiyonlarla CO2CO_2 ve su moleküllerine parçalanır.
  4. D
    Gaz değişimi sürecinde CO2CO_2 moleküllerinin kanda taşınabilmesi için alyuvar zarındaki özgül taşıyıcı proteinler aracılığıyla ATP harcanarak aktif taşıma yapılır.
  5. Karbonik asidin iyonlaşmasıyla serbest kalan hidrojen iyonlarının (H+H^+) hemoglobin molekülüne bağlanması, kanın pH dengesinin korunmasına yardımcı olan bir tamponlama mekanizmasıdır.Cevap

Cevap

Karbonik asidin iyonlaşmasıyla oluşan hidrojen iyonlarının hemoglobin tarafından bağlanması, kanın asitliğini dengeleyen önemli bir tamponlama mekanizmasıdır.
Doku kılcallarında karbonik asidin iyonlaşmasıyla açığa çıkan hidrojen iyonları (H+H^+), kanın asitliğini (pH) bozma potansiyeline sahiptir. Hemoglobin molekülü bu iyonları geçici olarak kendine bağlayarak (tamponlama yaparak) kanın pH değerinin belirli sınırlar içinde kalmasını sağlar. Bu, solunum sisteminin homeostasiye katkı sağladığı en önemli süreçlerden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Karbondioksitin dokulardan kana geçişini analiz etmek.
Doku hücrelerinde solunum sonucu oluşan CO2CO_2, kısmi basınç farkıyla doku sıvısına, oradan da kan plazmasına ve alyuvarın içine difüzyonla girer.
Gaz alışverişi daima yüksek basınçtan düşük basınca doğru pasif olarak gerçekleşir.
2
Alyuvar içindeki kimyasal reaksiyonları değerlendirmek.
Alyuvara giren CO2CO_2, su (H2OH_2O) ile karbonik anhidraz enzimi varlığında birleşerek karbonik asidi (H2CO3H_2CO_3) oluşturur. Karbonik asit ise hızlıca hidrojen (H+H^+) ve bikarbonat (HCO3−HCO_3^-) iyonlarına ayrışır.
Karbonik anhidraz enzimi bu reaksiyonu hızlandırarak gaz taşınmasını kolaylaştırır.
3
İyonların taşınma biçimlerini belirlemek.
Oluşan HCO3−HCO_3^- iyonları alyuvardan plazmaya geçer ve akciğerlere kadar plazmada taşınır. Serbest kalan H+H^+ iyonları ise hemoglobin (HbHb) ile birleşerek HbHHbH formunu alır.
Hidrojen iyonlarının serbest kalması pH'ı aşırı düşüreceğinden, hemoglobin tampon görevi görerek bu iyonları bağlar.

Anahtar Kavram

Solunum Gazlarının Taşınma Mekanizmaları ve Tamponlama
Bu soruyu puanla

Konular

Solunum Sistemi

Bu konudan daha fazla soru