Examkin

Soru

Zorluk: ZorSolunum Sistemi

Yoğun egzersiz yapmakta olan bir bireyin doku kılcallarından geçmekte olan kanda, karbondioksitin (CO2CO_2) bikarbonat iyonları şeklinde taşınması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

  1. 1Karbondioksitin doku sıvısından alyuvar hücresinin içine difüzyonla girmesi
  2. 2Karbonik anhidraz enziminin katalizörlüğünde su (H2OH_2O) ve karbondioksitin (CO2CO_2) birleşmesi
  3. 3Karbonik asit (H2CO3H_2CO_3) molekülünün hidrojen (H+H^+) ve bikarbonat (HCO3−HCO_3^-) iyonlarına ayrışması
  4. 4Bikarbonat (HCO3−HCO_3^-) iyonlarının alyuvardan plazmaya çıkması ve hidrojen (H+H^+) iyonlarının hemoglobine (HbHb) bağlanması

Cevap

Doku kılcallarında karbondioksit taşınma sırası: Karbondioksitin alyuvara girişi, karbonik asit sentezi, asidin iyonlaşması ve iyonların ayrılması şeklindedir.
Karbondioksit dokulardan kana geçtiğinde, büyük bir kısmı (%70) alyuvarlara girer. Burada karbonik anhidraz enzimi ile suyla birleşip karbonik aside dönüşür. Ardından iyonlaşarak hidrojen ve bikarbonata ayrılır. Bikarbonat plazmaya geçerek akciğerlere taşınırken, hidrojenler kanın asitliğini bozmamak için hemoglobin tarafından tutulur. Bu nedenle sıralama; gazın girişi, sentez, iyonlaşma ve ayrılma şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karbondioksitin hücre içine alınması
Doku hücrelerinde solunum sonucu oluşan CO2CO_2, derişim farkı nedeniyle doku sıvısından kılcal damara ve oradan alyuvar içine difüzyonla geçer.
Reaksiyonların gerçekleşebilmesi için substratın alyuvar içindeki enzimlerle buluşması gerekir.
2
Karbonik asit oluşumu
Alyuvar içindeki CO2CO_2, su (H2OH_2O) ile karbonik anhidraz enzimi kontrolünde birleşerek H2CO3H_2CO_3 oluşturur.
Karbondioksitin suda çözünürlüğü sınırlı olduğundan kimyasal dönüşüm gereklidir.
3
İyonlaşma
H2CO3H_2CO_3, kararsız bir yapı olduğundan H+H^+ ve HCO3−HCO_3^- iyonlarına ayrışır.
Bikarbonat iyonu, karbondioksitin kanda taşınma kapasitesini artıran ana formdur.
4
Ürünlerin ayrılması ve tamponlanma
HCO3−HCO_3^- plazmaya difüze olur, H+H^+ iyonları ise hemoglobin (HbHb) tarafından bağlanarak HbHHbH kompleksini oluşturur.
Hidrojen iyonlarının serbest kalması kan pH'ını tehlikeli düzeyde düşüreceği için hemoglobin tampon görevi görür.

Anahtar Kavram

Kandaki Karbondioksit Taşınma Mekanizmaları
Bu soruyu puanla

Konular

Solunum Sistemi

Bu konudan daha fazla soru