Soru

Zorluk: OrtaFecr-i Âti Temsilcileri ve Eserleri

Melâli anlamayan nesle âşinâ değiliz,
Sana yalnız bir kumsal,
Bana bir uykusuz keder gönderen
Bu deniz,
Ve senin mavi gözlerin ki bir ömrün
Son akşamlarında süzgündür.

Ahmet Haşim'in "O Belde" adlı şiirinden alınan bu dizeler ve Fecr-i Âti şiir anlayışı göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Şiirde anlam açıklığından ziyade sözcüklerin müzikal değerine ve çağrışım gücüne dayanan bir anlayış benimsenmiştir.
  2. B
    Dış dünyaya ait unsurlar (deniz, kumsal), gerçekçi bir gözlemle değil, şairin iç dünyasında uyandırdığı izlenimlerle aktarılmıştır.
  3. C
    Topluluğun "Sanat şahsi ve muhteremdir" ilkesine uygun olarak toplumsal sorunlardan uzak, bireysel ve estetik bir duyarlılık işlenmiştir.
  4. Dil sadeleştirilerek hece ölçüsü yaygınlaştırılmaya çalışılmış ve Türk şiiri milli bir kimliğe kavuşturulmuştur.Cevap
  5. E
    Şiirde hüzün, akşam, yalnızlık gibi temalar melankolik bir atmosfer yaratacak şekilde sembolist ögelerle harmanlanmıştır.

Cevap

Dil sadeleştirilerek hece ölçüsü yaygınlaştırılmaya çalışılmış ve Türk şiiri milli bir kimliğe kavuşturulmuştur.
Dilde sadeleşme, hece ölçüsünün yaygınlaştırılması ve Türk şiirinin milli bir kimliğe kavuşturulması hedefleri Milli Edebiyat döneminin (özellikle Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp ve Ali Canip Yöntem'in öncülüğünü yaptığı Yeni Lisan hareketinin) temel ilkeleridir. Fecr-i Âti şairleri ise Servet-i Fünun dilini dahi geride bırakacak derecede ağır, sanatlı ve yabancı tamlamalarla yüklü bir dil kullanmış, hece ölçüsü yerine aruzu tercih etmişlerdir. Dolayısıyla bu yargı Fecr-i Âti şiiri için söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerin dil ve tema yönünden incelenmesi
Dizelerde ağır kelimelerin bulunması (melâl, âşinâ, süzgün vb.) ve 'keder', 'akşam', 'deniz' gibi bireysel, hüzünlü temaların işlendiği tespit edilir.
Ahmet Haşim'in şiir anlayışını ve Fecr-i Âti estetiğini kavramak için dil ve temayı analiz etmek gerekir.
2
Fecr-i Âti şiir anlayışının genel nitelikleriyle eşleştirilmesi
Fecr-i Âti topluluğunun 'Sanat şahsi ve muhteremdir' ilkesi doğrultusunda sembolizm ve empresyonizm akımlarından etkilendiği, aruz ölçüsünü kullandığı ve ağır bir dil tercih ettiği bilinmektedir.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu topluluğun genel poetikasıyla karşılaştırmak gerekir.
3
Yanlış olan seçeneğin belirlenmesi
Dilde sadeleşme ve hece ölçüsünün yaygınlaştırılması Fecr-i Âti'ye değil, Milli Edebiyat hareketine ait özelliklerdir. Fecr-i Âti şairleri bu yönelime karşı çıkmış ya da uygulamada aruzdan ve ağır dilden vazgeçmemişlerdir.
Fecr-i Âti ile Milli Edebiyat arasındaki temel farkları ortaya koyarak söylenemeyecek olan yargıyı bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti Edebiyatının Genel Özellikleri ve Şiir Anlayışı
Bu soruyu puanla