Examkin

Soru

Zorluk: Zor20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti'nin Genel Durumu ve Fikir Akımları

20. yüzyılın başlarında Osmanlı entelektüel hayatı, devletin kurtuluşu için sadece kültürel ve siyasi değil, sosyo-ekonomik yapıya yönelik de farklı çözüm önerileri üretmiştir. Prens Sabahattin, Anglo-Sakson modelinden esinlenerek devletin merkeziyetçi yapısının gevşetilmesini, yerinden yönetimin (adem-i merkeziyetçilik) uygulanmasını ve bireysel girişimciliğin (teşebbüs-i şahsi) desteklenmesini savunmuştur. Buna karşılık İttihat ve Terakki Cemiyeti, Fransız Jakoben modeline daha yakın durarak merkeziyetçi bir devlet yapısını ve özellikle Balkan Savaşları'ndan sonra ise 'milli iktisat' politikasını benimsemiştir.

Bu iki farklı yaklaşım dikkate alındığında, 20. yüzyıl başlarındaki Osmanlı kurtuluş arayışları hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Batılılaşma çabaları tek bir model üzerinden değil, farklı Avrupa ülkelerinin sosyo-politik sistemleri referans alınarak şekillendirilmiştir.
  2. B
    İttihat ve Terakki Cemiyeti, merkezi otoriteyi korumak amacıyla iktisadi bağımsızlığı ve milli üretimi siyasi hedeflerinin bir parçası haline getirmiştir.
  3. Her iki yaklaşım da Osmanl�� Devleti'nin kurtuluşunun ancak geleneksel millet sisteminin aynen korunmasıyla mümkün olabileceğini savunmuştur.Cevap
  4. D
    Prens Sabahattin, imparatorluğun birliğini korumayı yerel yönetimlerin güçlendirilmesi ve bireysel özgürlüklerin artırılması temelinde kurgulamıştır.
  5. E
    Dönemin kurtuluş reçetelerinde sadece siyasi ve idari düzenlemelerle yetinilmemiş, ekonomik kalkınma modelleri de tartışılmıştır.

Cevap

Her iki yaklaşımın da Osmanlı Devleti'nin kurtuluşunun ancak geleneksel millet sisteminin aynen korunmasıyla mümkün olabileceğini savunduğu yargısı.
Geleneksel millet sisteminin korunmasını savunan yargı yanlıştır ve bu nedenle ulaşılamaz olan doğru cevaptır. Çünkü hem Prens Sabahattin'in adem-i merkeziyetçi/bireysel girişimci modeli hem de İttihat ve Terakki'nin merkeziyetçi/milli iktisat modeli, Osmanlı İmparatorluğu'nun geleneksel tebaaya dayalı dini cemaat yapısını (millet sistemi) modern idari, siyasi ve ekonomik yaklaşımlarla dönüştürmeyi hedeflemiştir. Bu fikir akımları geleneksel yapıyı aynen korumak yerine, modern dünyadaki gelişmeler doğrultusunda yeniden yapılandırmayı amaçlamışlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde yer alan fikir akımlarının ve siyasi grupların (Prens Sabahattin ve İttihat ve Terakki Cemiyeti) temel görüşlerini ve esinlendikleri modelleri belirlemek.
Prens Sabahattin'in Anglo-Sakson modeline dayanarak adem-i merkeziyetçilik ve bireysel girişimciliği; İttihat ve Terakki'nin ise Fransız modeline dayanarak merkeziyetçiliği ve milli iktisat politikasını savunduğu tespit edilir.
Seçeneklerdeki idari, siyasi ve ekonomik yargıların metinle tutarlılığını test edebilmek için temel verileri ortaya koymak gerekir.
2
Seçeneklerde sunulan iddiaları metindeki bilgilerle karşılaştırmak.
Batılılaşmada farklı modellerin kullanıldığı, iktisadi bağımsızlığın hedeflendiği, Prens Sabahattin'in yerel yönetimleri ve özgürlükleri öne çıkardığı, siyasi çözümlerin yanı sıra ekonomik modellerin de önerildiği yargılarının metinle örtüştüğü görülür.
Doğru yargıları eleyerek metinden çıkarılamayacak olan hatalı seçeneğe ulaşmak hedeflenir.
3
Geleneksel 'millet sistemi' kavramı ile metinde geçen modern reform arayışlarını ilişkilendirerek mantıksal uyumu analiz etmek.
Geleneksel millet sistemi dini cemaat yapısına dayanırken, metindeki akımların yerinden yönetim veya merkeziyetçi modern vatandaşlık ve milli iktisat politikalarıyla bu yapıyı dönüştürmeyi amaçladığı, dolayısıyla millet sistemini 'aynen korumayı' savunmadıkları belirlenir.
Ulaşılamaz olan yargının neden ulaşılamaz olduğunu tarihsel kavramsal temelde netleştirmek ve doğru seçeneği işaretlemek.

Anahtar Kavram

20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti'ndeki Fikir Akımları ve Modernleşme Tartışmaları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti'nin Genel Durumu ve Fikir Akımları