Examkin

Soru

Zorluk: ZorWilson İlkeleri ve Mondros Ateşkes Antlaşması

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması sürecinde Osmanlı devlet adamları, Wilson İlkeleri’nin "Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde egemenlik haklarının güvence altına alınacağı" yönündeki maddesine güvenerek işgallerin geçici olacağını düşünmüşlerdir. Ancak İtilaf Devletleri, antlaşma metnine koydurdukları bazı hükümlerle Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde başlayabilecek tepkilerin ulusal bir harekete dönüşmesini önlemeyi ve direniş güçlerini yerel düzeyde tutarak etkisiz kılmayı planlamışlardır.

Buna göre Mondros Ateşkes Antlaşması’nın;

I. Hükümet haberleşmesi dışındaki telsiz, telgraf ve kabloların denetiminin İtilaf Devletleri’ne geçmesi,
II. Toros Tünelleri ve demiryollarının İtilaf Devletleri tarafından kontrol edilmesi,
III. Sınırların korunması ve iç asayişin sağlanması dışındaki Osmanlı ordularının terhis edilmesi

maddelerinden hangileri, işgallere karşı oluşabilecek bölgesel direniş odaklarının birbiriyle temas kurmasını engelleme ve koordinasyonu koparma amacına doğrudan hizmet etmiştir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Hükümet haberleşmesi dışındaki telsiz, telgraf ve kabloların denetiminin İtilaf Devletleri’ne geçmesi ile Toros Tünelleri ve demiryollarının İtilaf Devletleri tarafından kontrol edilmesi maddeleri, bölgesel direniş odaklarının birbiriyle temas kurmasını engelleme ve koordinasyonu koparma amacına doğrudan hizmet etmiştir.
Doğru olan seçenek, telsiz-telgraf hatları ile demiryolları ve tünellerin denetimini kapsayan maddeleri içerir. İtilaf Devletleri, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın bu maddeleriyle Anadolu'da başlayacak direniş hareketlerinin diğer bölgelere duyurulmasını (haberleşme engeli) ve bölgeler arası asker/mühimmat sevkiyatı yapılmasını (ulaşım engeli) önleyerek işgalleri kolaylaştırmak istemişlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın haberleşme ve ulaşım ile ilgili maddelerini analiz etme.
Telsiz, telgraf ve kablo denetimi (I) haberleşme; Toros Tünelleri ve demiryolları kontrolü (II) ise ulaşım ile ilgilidir.
Soruda istenen 'bölgesel direnişlerin temas kurmasını ve koordinasyonunu engelleme' amacının hangi araçlarla sağlanabileceğini belirlemek.
2
Askeri güçlerin terhis edilmesi maddesini (III) analiz etme.
Ordunun terhis edilmesi savunma gücünü kırmaya yöneliktir, doğrudan bilgi akışını ve fiziksel teması engellemeye yönelik bir irtibat kesme önlemi değildir.
Askeri savunmasız bırakma amacı ile iletişim/ulaşım engelleme amacı arasındaki farkı ayırt etmek.
3
Elde edilen sonuçları birleştirerek doğru maddeleri seçme.
Haberleşmeyi kesen birinci öncül ile ulaşımı kesen ikinci öncül, koordinasyon ve teması koparmak için İtilaf Devletleri tarafından doğrudan kullanılmıştır.
Her iki öncülün de aynı amaca (direnişi bölgesel sınırda tutma ve ulusal bir teşkilatlanmayı önleme) hizmet ettiğini netleştirmek.

Anahtar Kavram

Mondros Ateşkes Antlaşması maddelerinin stratejik amaçları ve ulusal direnişin engellenmesi çabaları.
Bu soruyu puanla

Konular

Wilson İlkeleri ve Mondros Ateşkes Antlaşması