Soru

Zorluk: ZorPopülasyon Büyüme Modelleri ve Taşıma Kapasitesi

Sınırlı kaynaklara sahip bir ekosistemde yaşayan bir popülasyonun birey sayısının zamana bağlı değişimi (S-tipi büyüme eğrisi) incelenmektedir.

Bu popülasyonun gelişim süreci ve taşıma kapasitesi ile ilgili,

I. Popülasyon yoğunluğu arttıkça besin kıtlığı ve hastalık gibi çevre direnci faktörlerinin artması, büyüme hızının negatif artış evresine girmesine neden olur.
II. Popülasyonun denge evresine ulaştığı ve birey sayısının taşıma kapasitesinde (KK) sabitlendiği zaman aralığında, popülasyonun büyüme hızı maksimum değerdedir.
III. Ekosistemdeki kaynak miktarını kalıcı olarak azaltan çevresel değişimler, ilgili popülasyonun taşıma kapasitesinin daha alt bir seviyeye gerilemesine yol açabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IIICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Çevre direncinin artışının büyümeyi yavaşlattığı ve kaynak değişiminin taşıma kapasitesini etkilediğini belirten 'I ve III' yargıları doğrudur.
I. öncülde belirtilen çevre direnci artışının büyüme hızını negatif etkilemesi ekolojik bir kuraldır. III. öncülde ise taşıma kapasitesinin ekosistem kaynaklarına (besin, su, yaşam alanı) bağlı olduğu ve bu kaynakların kalıcı kaybının taşıma kapasitesini düşüreceği doğru bir tespittir. Dolayısıyla I ve III ifadeleri bilimsel olarak tutarlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
S-tipi büyüme eğrisindeki evrelerin ve çevre direncinin analizi
Popülasyon büyüdükçe kaynaklar için rekabet artar ve çevre direnci yükselir.
Çevre direnci, popülasyonun geometrik artışını engelleyen tüm dış faktörlerdir.
2
Büyüme hızı ile birey sayısı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Taşıma kapasitesine (K) ulaşıldığında doğum ve ölüm oranları birbirine yaklaşır, büyüme hızı sıfıra iner.
Denge evresinde popülasyon büyüklüğü sabittir, bu nedenle değişim hızı (türev) minimumdur.
3
Taşıma kapasitesinin (K) dinamik yapısının incelenmesi
Kaynak miktarı (besin, alan) azalırsa K değeri de azalır.
Taşıma kapasitesi sabit bir sayıdan ziyade, ekosistemin o anki destekleme gücüyle ilişkilidir.

Anahtar Kavram

S-tipi büyüme eğrisinde büyüme hızı, logaritmik artış evresinde maksimumdur; denge evresinde ise birey sayısı maksimum, büyüme hızı ise minimumdur.

Daha Fazla Pratik

J-tipi büyüme eğrisinde neden bir denge evresinin görülmediğini ve bu durumun çevre direnciyle ilişkisini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla