İnsan vücudunda hormonal dengesizlikler veya hormonların etki mekanizmalarındaki aksaklıklar çeşitli endokrin hastalıklara yol açar.
Aşağıdaki sol sütunda verilen endokrin hastalıklar ile sağ sütunda verilen bu hastalıkların kandaki hormonal/fizyolojik profilleriyle ilgili açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.
- Tip 2 diyabet (Diabetes Mellitus)Kanda insülin seviyesi normal veya yüksek olmasına rağmen, hedef hücre zarlarındaki reseptörlerin duyarsızlığı nedeniyle glikozun hücre içine alınamaması.
- Nefrojenik diabetes insipidus (Şekersiz şeker hastalığı)Kanda ADH (vazopressin) düzeyi yüksek olmasına rağmen, böbrek tübül hücrelerindeki reseptörlerin yanıtsızlığı sonucu suyun geri emilememesi ve bol miktarda hipotonik idrar oluşumu.
- Primer hipotiroidizm (Tiroit bezi yetmezliği)Tiroit bezinin yapısal veya işlevsel bozukluğu nedeniyle tiroksin üretiminin yetersiz kalması ve buna bağlı olarak negatif geri bildirimin azalmasıyla kandaki TSH düzeyinin aşırı yükselmesi.
- Addison hastalığı (Tunç hastalığı)Böbrek üstü bezinin kabuk bölgesinin hasar görmesiyle kortizol ve aldosteron salgısının azalması, buna bağlı olarak kanda ACTH seviyesinin artması ve iyon dengesizliği ile deri renginin koyulaşması.
Cevap
Eşleştirmeler sırasıyla: Tip 2 diyabet - Kanda insülin seviyesi normal veya yüksek olmasına rağmen reseptör duyarsızlığı; Nefrojenik diabetes insipidus - Kanda ADH yüksek olmasına rağmen reseptör yanıtsızlığı ve hipotonik idrar; Primer hipotiroidizm - Tiroksin yetersizliği ve yüksek TSH; Addison hastalığı - Kortizol ve aldosteron azlığı, yüksek ACTH ve deri renginde koyulaşma şeklinde olmalıdır.
Doğru eşleştirmede; Tip 2 diyabet hedef hücre zarlarındaki insülin reseptör duyarsızlığıyla, nefrojenik diabetes insipidus böbrek tübüllerindeki ADH reseptör bozukluğuyla, primer hipotiroidizm tiroit bezinin kendisinden kaynaklanan tiroksin eksikliği sonucu oluşan yüksek TSH seviyesiyle, Addison hastalığı ise adrenal korteks harabiyeti sonucu kortizol ve aldosteron eksikliğine bağlı yüksek ACTH ve iyon dengesizliğiyle eşleştirilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hormon reseptör ilişkisi, hedef organ duyarlılığı ve hormonal geri bildirim mekanizmaları
Tahmini Süre:2m 30s