Emeviler Dönemi'nde uygulanan Arap milliyetçiliğine dayalı 'mevali' politikası, Arap olmayan Müslümanların dışlanmasına ve bu durumun bir sonucu olarak İslamiyet'in farklı topluluklar arasında yay��lmasının yavaşlamasına neden olmuştur. Abbasilerin iktidara gelmesiyle birlikte bu katı politika terk edilmiş, yerine ümmetçi ve adaletçi bir yaklaşım benimsenmiştir. Bu hoşgörü ortamı, Türklerin İslam dinini ve kültürünü yakından tanımalarını sağlayarak İslamiyet'e giriş süreçlerini hızlandırmıştır.
Buna göre Abbasiler Dönemi'nde yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, mevali politikasının tamamen terk edildiğinin ve gayri-Arap unsurların devlet kademelerinde etkin duruma getirildiğinin doğrudan bir kanıtı olarak gösterilebilir?
- ABeytü'l-Hikme bünyesinde Antik Yunan, Helen ve Hint medeniyetlerine ait bilimsel eserlerin Arapçaya tercüme edilmesi
- Devletin yönetim mekanizmalarında, divan teşkilatında ve askeri komuta kademesinde Türk ve İran kökenli devlet adamlarına önemli idari görevler verilmesiCevap
- CEmevi hanedan üyelerine karşı Abbasi ailesinin yürüttüğü iktidar mücadelesinde Şiilerin askeri desteğinin aranması
- DHalifeliğin veraset sistemiyle babadan oğula geçmesi kuralının korunarak hanedan otoritesinin sürdürülmesi
- EMerkezi otoritenin zayıflamasıyla eyalet valilerinin kendi bölgelerinde bağımsız hareket ederek tevaif-i mülük devletlerini kurmaları
Cevap
Devletin yönetim mekanizmalarında, divan teşkilatında ve askeri komuta kademesinde Türk ve İran kökenli devlet adamlarına önemli idari görevler verilmesi
Devletin yönetim mekanizmalarında, divan teşkilatında ve askeri komuta kademesinde Türk ve İran kökenli devlet adamlarına önemli idari görevler verilmesi seçeneği doğrudur. Çünkü Emeviler Dönemi'ndeki mevali politikası gayri-Arap Müslümanların devlet yönetimi ve ordu kademelerinde yer almasını engelliyordu. Abbasilerin bu kuralı esneterek gayri-Arap unsurları önemli bürokratik ve askeri görevlere getirmesi, mevali politikasının terk edildiğinin ve ümmetçi devlet yapısının hayata geçirildiğinin en doğrudan kanıtıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Abbasilerin mevali politikası yerine ümmetçi ve eşitlikçi bir yaklaşım benimseyerek gayri-Arap unsurları (Türk ve İranlıları) idari ve askeri teşkilata dahil etmesi