Soru

Zorluk: Çok zorCumhuriyet Dönemi Şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Milli Edebiyat Zevkini Sürdürenler

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirine ait üç farklı şiir örneği aşağıda verilmiştir:

I.
*Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum.*
*Bu dağların eskiden aşinasıdır soyum.*
*Bekçileri gibiyiz ebenced bu derelerin,*
*Bu yakıcı sürülerin, bu vahşi kayaların.*

II.
*Ne içindeyim zamanın,*
*Ne de büsbütün dışında;*
*Yekpare, geniş bir anın*
*Parçalanmaz akışında.*

III.
*Hava kurşun gibi ağır!!*
*Bağır*
*bağır*
*bağır*
*ba��ırıyorum.*
*Koşun*
*kurşun*
*eritmeğe*
*çağırıyorum...*

Bu şiirlerin temsil ettiği şiir anlayışları ve bu anlayışların estetik/tematik özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. şiir, Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirin temsilcilerinden Kemalettin Kamu'ya ait olup Anadolu'nun ve Anadolu insanının hayatını lirik-pastoral bir duyarlılıkla yansıtır.
  2. B
    II. şiir, saf (öz) şiir anlayışının belirgin özelliklerini taşır; dış dünyayı toplumsal gerçekliğiyle yansıtmak yerine sezgisel bir kavrayışla, zaman ve bilinçaltı temaları çerçevesinde estetize eder.
  3. C
    III. şiir, serbest nazım ve toplumcu gerçekçi şiirin öncüsü Nazım Hikmet'e ait olup biçimsel serbestisi, basamaklı dize yapısı ve kitleleri harekete geçirmeyi amaçlayan söylevsel edasıyla öne çıkar.
  4. I. ve II. şiirler hece ölçüsüyle kaleme alınmış olup her iki şiir anlayışında da şiirin öğretici bir işleve sahip olması gerektiği savunulmuş, toplumsal sorunların çözümünde edebiyata pragmatik bir rol biçilmiştir.Cevap
  5. E
    II. şiirde kelimelerin müzikal değerine ve dilin ahengine dayalı 'saf bir şiir dili' oluşturulmaya çalışılırken, III. şiirde ideolojik bir içerik fütüristik ögelerle harmanlanarak sunulmuştur.

Cevap

İlk iki şiir hece ölçüsüyle kaleme alınmış olsa da, saf (öz) şiir anlayışını yansıtan ikinci şiirde didaktik ve pragmatik bir edebiyat anlayışı kesinlikle reddedilir; sanat sadece estetik haz amacı taşır.
Seçeneklerde belirtilen şiir anlayışları karşılaştırıldığında, saf şiir anlayışının (ikinci şiir) didaktik (öğretici) bir amaç gütmesi veya toplumsal fayda amacıyla edebiyata pragmatik bir rol biçmesi söz konusu olamaz. Saf şiir estetiği, şiirin her türlü faydacılıktan uzak, sadece estetik bir haz uyandırmak amacıyla yazılması gerektiğini savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Alıntılanan üç şiir parçasının hangi Cumhuriyet Dönemi şiir anlayışlarına ve şairlere ait olduğunu belirleyin.
I. şiir Kemalettin Kamu'nun 'Bingöl Çobanları' (Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir), II. şiir Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Ne İçindeyim Zamanın' (Saf şiir), III. şiir ise Nazım Hikmet'in 'Kerem Gibi' (Toplumcu gerçekçi şiir) adlı eserleridir.
Seçeneklerdeki iddiaların doğruluğunu test etmek için şiirlerin temsil ettiği edebi yönelimleri kesin olarak saptamak gerekir.
2
Şiirlerin biçimsel ve içeriksel özelliklerini ait oldukları edebi anlayışların ilkeleriyle karşılaştırın.
I. şiirde pastoral/köy hayatı teması, II. şiirde zaman ve sezgisellik, III. şiirde ise serbest nazım, basamaklı yapı ve fütüristik/ideolojik hitabet edası tespit edilir. Bu özellikler ilgili seçeneklerdeki ifadeleri doğrular.
Her bir edebi anlayışın poetikasına uygun düşen biçim ve içerik özelliklerinin doğruluğunu kontrol etmek gerekir.
3
I. ve II. şiirlerin estetik işlevlerini didaktizm ve pragmatizm yönünden değerlendirin.
I. şiirde memleketçi edebiyatın öğretici/tanıtıcı tonu bulunabilir ancak saf şiir anlayışıyla yazılan II. şiirde 'sanat sanat içindir' ilkesi geçerlidir. Saf şiir, didaktizme ve toplumsal fayda arayışına tamamen karşıdır.
Saf şiirin temel felsefesini ve onun toplumsal/didaktik şiirden farkını ortaya koyarak yanlış yargıyı tespit etmek hedeflenir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki Saf Şiir, Toplumcu Gerçekçi Şiir ve Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir anlayışlarının karşılaştırılması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla