Soru

Zorluk: OrtaKutadgu Bilig

Yusuf Has Hacib tarafından 11. yüzyılda kaleme alınan Kutadgu Bilig, Türk edebiyatında İslamiyet etkisindeki ilk büyük eserdir. Hem biçimsel hem de içeriksel yönüyle geçiş döneminin özelliklerini yansıtan bu eser, Türk şiir geleneği ile İslami kültür dairesinin edebiyat anlayışını sentezleyen bir yapıya sahiptir.

Buna göre Kutadgu Bilig'in biçimsel ve içeriksel özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Aruz ölçüsünün Türk edebiyatındaki ilk örneği olup Firdevsî'nin Şehnâme’sinde de kullanılan 'feûlün feûlün feûlün feûl' kalıbıyla yazılmıştır.
  2. B
    Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han’a sunulan eser, İslamiyet öncesi Türk devlet geleneği ile İslami adalet ve ahlak anlayışını birleştiren bir siyasetname niteliğindedir.
  3. C
    Mesnevi nazım biçimiyle yazılan eserde ana metni oluşturan beyitlerin yanı sıra Türk halk şiiri geleneğinin etkisini yansıtan dörtlükler de yer almaktadır.
  4. Türk edebiyatının ilk mesnevisi kabul edilen bu eserde tüm bölümler yalnızca manzum olarak yazılmış; eserin başında veya içinde mensur (düz yazı) bir bölüm bulunmamaktadır.Cevap
  5. E
    Eserdeki dört temel alegorik karakterden biri olan Ögdülmiş akıl ve bilimi temsil ederken, Odgurmış ise dünyevi işlerden elini çekmiş bir dervişi, yani akıbet ve kanaati temsil eder.

Cevap

Türk edebiyatının ilk mesnevisi kabul edilen bu eserde tüm bölümler yalnızca manzum olarak yazılmış; eserin başında veya içinde mensur (düz yazı) bir bölüm bulunmamaktadır.
Kutadgu Bilig'in yalnızca şiirsel (manzum) kısımlardan oluştuğunu ve içinde mensur bölüm bulunmadığını belirten ifade yanlıştır. Eserin üç farklı nüshasından elde edilen bilgilere göre, kitabın başında eserin amacını ve kahramanlarını tanıtan hem düz yazı (mensur) hem de şiir (manzum) şeklinde yazılmış iki farklı önsöz (mukaddime) bulunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Eserin yapısal özelliklerini genel olarak incelemek.
Kutadgu Bilig'in mesnevi formunda, aruz ölçüsüyle ve Karahanlı Türkçesi ile yazılmış bir geçiş dönemi eseri olduğunu saptamak.
Eserin biçimsel özelliklerinin genel edebiyat tarihi bilgisiyle uyuşup uyuşmadığını kontrol etmek.
2
Eserdeki mukaddimelerin (önsözlerin) biçimini analiz etmek.
Kutadgu Bilig'in başında hem mensur (düz yazı) hem de manzum (şiir) iki farklı önsöz bölümünün yer aldığını tespit etmek.
Eserin sadece şiirsel (manzum) parçalardan oluşup oluşmadığını netleştirmek.
3
Elde edilen bilgiler doğrultusunda yanlış yargıyı saptamak.
Eserde hiçbir mensur bölümün yer almadığını söyleyen ifadenin yanlış olduğunu belirlemek.
Kutadgu Bilig'in hem mensur hem manzum önsöze sahip olması bilgisinden hareketle doğru seçeneği işaretlemek.

Anahtar Kavram

Kutadgu Bilig'in Yapısal ve İçeriksel Özellikleri
Bu soruyu puanla