“İhsan’ı ilk defa gördüğüm gün kafamda uyanan o garip ihtisası hiç unutamam. O, Harbiye Nezareti’nin karanlık koridorlarında yürürken, arkasında İzmir’in küllerini ve Ayşe’nin yeşil gözlerindeki o sessiz, derin hüznü taşıyor gibiydi. Biz İstanbul’da, kafeslerin arkasında mütareke günlerinin uyuşturucu havasını solurken, o çoktan kafasında Anadolu’nun çorak topraklarında parlayacak bir kıvılcımı tutuşturmuştu bile. Ben ise, bacaklarım��n acısıyla kıvranırken sadece bu büyük yangının bir şahidi, bir kaydedicisi olabilirdim.”
Bu parçanın alındığı roman ve temsil ettiği edebi dönem göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- ATanzimat romanında (örneğin Namık Kemal’in İntibah’ında) görülen kahramanın pasifliği ve kişisel trajedisi, bu eserde yerini toplumsal ve milli bir dava uğruna fiziksel ve ruhsal acılara katlanan idealist karakterlere bırakmıştır.
- BServet-i Fünun romanında (örneğin Halit Ziya’nın Mai ve Siyah’ında) hâkim olan içe dönük, karamsar ve hayali İstanbul aydını tipi, bu parçadaki İhsan karakterinde olduğu gibi yerini memleket gerçekleriyle yüzleşen aktif aydın tipine bırakmıştır.
- CBu parçanın alındığı Ateşten Gömlek romanı, Tanzimat Dönemi’ndeki Araba Sevdası gibi yanlış Batılılaşmanın getirdiği ahlaki yozlaşmayı yergi yoluyla işlemek yerine, doğrudan vatan savunmasın�� ve Anadolu’daki milli direnişi konu edinmiştir.
- DMilli Edebiyat romanlarında Anadolu coğrafyası ve insanı, Servet-i Fünun döneminin Eylül romanındaki dar iç mekanlar ve bireysel buhranların aksine, milli mücadelenin ve toplumsal varoluşun temel sahnesi haline gelmiştir.
- Parçadaki anlatıcının olayları kendi cephesinden aktarma tarzı, Tanzimat romanlarında (örneğin Samipaşazade Sezai'nin Sergüzeşt’inde) sıklıkla görülen yazarın araya girerek bilgi vermesi ve olayların akışını teknik olarak kesmesi kusurlarının devam ettirildiğini göstermektedir.Cevap
Cevap
Parçadaki anlatıcının olayları kendi cephesinden aktarma tarzının Tanzimat romanlarında görülen yazarın araya girerek bilgi vermesi ve olayların akışını teknik olarak kesmesi kusurlarının devam ettirildiğini gösterdiği yönündeki yargı yanlıştır.
Doğru seçenek olan yargı, parçadaki anlatıcının olayları kendi cephesinden aktarma tarzının Tanzimat romanlarındaki teknik kusurların devamı olduğunu iddia etmektedir. Oysa Ateşten Gömlek romanı, hatıra defteri tekniği ve kahraman anlatıcı bakış açısıyla kurgulanmış olup yazarın araya girerek akışı kesmesi gibi teknik kusurlardan uzaktır. Eser, teknik açıdan oldukça olgun ve modern anlatım yöntemlerini kullanmaktadır. Dolayısıyla bu ifade söylenemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Milli Edebiyat Dönemi Romanlarının Yapısal, Anlatısal ve Tematik Özellikleri