Orta Asya’da yaşayan Türk boyları; iklimin sertleşmesi, kuraklık, nüfus artışı ve otlakların yetersiz kalması gibi ekonomik nedenlerin yanı sıra Çin ve Moğol baskısı, boylar arası iktidar mücadeleleri ve yeni yurtlar edinme (cihan hâkimiyeti) düşüncesi gibi siyasi nedenlerle MÖ XVI. yüzyıldan itibaren çevre bölgelere göç etmeye başlamı��lardır. Bu göçler sonucunda Türk kültürü çok geniş bir coğrafyaya yayılmıştır.
Buna göre, Türk göçlerinin nedenleri, yönleri ve sonuçları dikkate alındığında aşa��ıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- AÇin baskısı ve boylar arası mücadeleler gibi siyasi gerekçelerle göç eden bazı Türk boylar��, gittikleri bölgelerde bağımsız devletler kurarak egemenliklerini korumaya çalışmışlardır.
- BNüfus yoğunluğu fazla olan Çin ve Avrupa gibi bölgelere göç eden bazı Türk toplulukları, yerli halkla karışarak zamanla kendi kültürel ve millî kimliklerini kaybetmişlerdir.
- CGöçler sırasında atlı-göçebe yaşam tarzının getirdiği hareket kabiliyeti, Türk boylarının çok uzak coğrafyalara ulaşabilmesinde ve gittikleri yerlerde askeri üstünlük kurabilmesinde kolaylık sağlamıştır.
- Orta Asya'dan güneybatı yönüne hareket eden Türk grupları, milattan önceki dönemlerde Mezopotamya ve Mısır gibi verimli havzalara yerleşerek buralarda ilk yerleşik Türk devletlerini kurmuş ve çivi yazısını Orta Asya'ya taşımışlardır.Cevap
- ETürk göçleri sonucunda Orta Asya bozkır kültürü farklı bölgelere taşınmış; atın evcilleştirilmesi ve demir işlemeciliği gibi teknolojik ve kültürel unsurlar diğer medeniyetler tarafından da benimsenmiştir.
Cevap
Türk göçlerinin güneybatı yönünde milattan önceki dönemlerde Mezopotamya ve Mısır'da ilk yerleşik Türk devletlerini kurduğu ve çivi yazısını taşıdığı ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap, Türk gruplarının milattan önceki dönemlerde Mezopotamya ve Mısır gibi verimli havzalara yerleşerek buralarda ilk yerleşik Türk devletlerini kurduğu ve çivi yazısını taşıdığı yönündeki ifadedir. Erken dönem Türk göçleri sonucunda Mezopotamya ve Mısır gibi bölgelerde milattan önceki dönemlerde kurulmuş herhangi bir Türk devleti bulunmamaktadır. Mısır ve Mezopotamya'daki ilk Türk-İslam devletleri ancak milattan sonraki yüzyıllarda (9. yüzyıl ve sonrası) ortaya çıkmıştır. Ayrıca Türk devletleri çivi yazısını Orta Asya'ya taşımamış, kendi özgün alfabelerini (Orhun alfabesi gibi) kullanmışlardır. Dolayısıyla bu ifade tarihi gerçeklerle bağdaşmamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Orta Asya Türk Göçlerinin Coğrafi Dağılımı, Nedenleri ve Kronolojik Sonuçları