Soru

Zorluk: KolaySiyah Cisim Işıması

Klasik fizik yaklaşımı (Rayleigh-Jeans Yasası), siyah cisim ışımasında dalga boyu küçüldükçe yayılan ışığın şiddetinin sonsuza gitmesi gerektiğini öngörmüş ancak bu durum deneysel sonuçlarla çelişmiştir (morötesi felaket). Klasik fizikteki bu çıkmazı çözerek kuantum fiziğinin doğuşunu sağlayan Max Planck'ın ortaya koyduğu temel varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sıcaklığı artırılan siyah cismin yaydığı elektromanyetik dalgaların boşluktaki hızı da artar.
  2. B
    Siyah cisim atomlarının uyarılabilmesi için gönderilen fotonların enerjisinin belirli uyarılma düzeylerine eşit olması gerekmez, her enerjide uyarılma gerçekleşebilir.
  3. Işıma enerjisi sürekli bir yapıda değil, kuantum adı verilen kesikli enerji paketleri hâlinde yayılır ve soğurulur.Cevap
  4. D
    Saçılan fotonlarda olduğu gibi, siyah cisimden yayılan fotonların hızı da enerjileri azaldıkça azalır.
  5. E
    Siyah cisimlerin sıcaklığı kritik sıcaklık değerinin üzerine çıkarıldığında süperiletkenlik özellikleri artar.

Cevap

Işıma enerjisinin sürekli bir yapıda olmayıp, kuantum adı verilen kesikli enerji paketleri hâlinde yayılması ve soğurulması
Planck'ın hipotezine göre siyah cisim ışımasında enerji sürekli değil, kuantum adı verilen kesikli enerji paketleri hâlinde yayılır ve soğurulur. Bu varsayım, klasik fiziğin yüksek frekanslarda öngördüğü morötesi felaket çelişkisini çözmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Klasik fizik ile deneysel gözlemler arasındaki temel uyuşmazlığı tespit etmek.
Klasik fizik enerjiyi sürekli kabul eder ve bu durum yüksek frekanslarda morötesi felakete (sonsuz ışıma şiddeti) yol açar.
Rayleigh-Jeans yasasının başarısızlık nedenini belirlemek için.
2
Planck'ın bu çelişkiyi çözmek için önerdiği varsayımı analiz etmek.
Planck, elektromanyetik enerjinin sürekli değil, kesikli paketler (E=hfE = h \cdot f) hâlinde yayılıp soğurulduğunu önermiştir.
Işıma şiddetinin yüksek frekanslarda sıfıra gittiğini gösteren deneysel eğriyi matematiksel olarak açıklamak için.

Anahtar Kavram

Siyah cisim ışımasında Planck'ın kuantum varsayımı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla