Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAhlak ve Değer Kavramları

Gazzâlî, ahlakı "insan ruhunda yerleşik olan ve davranışların düşünmeksizin, kendiliğinden sadır olmasını sağlayan melekeler" olarak tanımlar. Ona göre ahlaki değerlerin nihai amacı, insanı dünya ve ahiret mutluluğuna ulaştırmaktır. Örf ve âdetler ise belirli bir coğrafyada ve tarihsel süreçte toplumsal alışkanlıklar neticesinde şekillenen pratik davranış kalıplarıdır. Dinî değerler vahiy kaynaklı olup mutlak, evrensel ve değişmez bir karakter taşırken; örf ve âdetler toplumsal değişime açık, yerel ve görelidir. Bir Müslümanın hayatında dinî değerler (örneğin adalet ve iffet) her zaman örfi alışkanlıklardan üstün tutulmalıdır. Ancak tarih boyunca İslam toplumları, dinin sınırlarını aşmayan örfleri dinî değerlerle harmanlayarak zengin bir kültür oluşturmuşlardır. Bu bağlamda, örfün dinî değerlerle karıştırılması, kültürel olanın dinîleştirilmesine veya dinî olanın yerelleştirilmesine yol açabilir.

Bu parçadan hareketle dinî değerler ile örf ve âdetlerin ilişkisine dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Örf ve âdetlerin dinî değerlerle uyumlu hale getirilmesi, ahlaki ilkelerin toplumsal hayatta somut ve pratik karşılıklar bulmasını kolaylaştırır.
  2. B
    Kültürel unsurlar ile dinî kuralların ayırt edilememesi, zamanla tarihsel ve yerel uygulamaların mutlak dinî emirler gibi algılanmasına yol açabilir.
  3. C
    Ahlakın nihaî hedefini uhrevi mutluluk olarak belirleyen dinî değerler, toplumsal faydayı esas alan örfi kuralların üzerinde bir denetleyici güce sahiptir.
  4. D
    Evrensel dinî değerler ile yerel örf ve âdetlerin sentezlenmesi, ahlaki kuralların değişmez özünün korunarak farklı kültürlerde hayat bulmasına imkan tanır.
  5. Toplumda genel kabul gören örf ve âdetler, dinin ahlaki ilkelerinin çağın koşullarına göre güncellenmesinde ve vahyin sınırlarının esnetilmesinde temel referans kaynağıdır.Cevap

Cevap

Toplumda genel kabul gören örf ve âdetlerin, dinin ahlaki ilkelerinin çağın koşullarına göre güncellenmesinde ve vahyin sınırlarının esnetilmesinde temel referans kaynağı olduğunu savunan seçenek.
Doğru cevap, örf ve âdetlerin dinin ahlaki ilkelerini güncellemede veya vahyin sınırlarını esnetmede temel referans kaynağı olduğunu öne süren seçenektir. Parçada açıkça belirtildiği üzere dinî değerler vahiy kaynaklı, mutlak ve değişmezdir; örf ve âdetler ise yerel ve görelidir. Örfün meşruiyeti dinin sınırlarını aşmamasına bağlıdır, dolayısıyla örf dine tabi olup dinin üzerinde bir belirleyici veya değiştirici güce sahip olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel kavramları ve bunların özelliklerini sınıflandırmak.
Dinî değerlerin vahiy kaynaklı, mutlak ve değişmez olduğu; örf ve âdetlerin ise beşerî, yerel ve değişken olduğu saptanmıştır.
Metindeki argümanların geçerliliğini ve hiyerarşisini doğru analiz edebilmek için temel kavramların sınırlarını çizmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki iddiaları paragraftaki bilgilerle karşılaştırarak doğruluğunu test etmek.
Dinin örfe üstünlüğü, örfün uyumlaştırılmasının ahlakı pratikleştirmesi, kültürel olanın dinîleştirilmesi tehlikesi gibi çıkarımların metinle uyumlu olduğu görülmüştür.
Doğru önermeleri eleyerek parçayla çelişen tek seçeneğe ulaşmak hedeflenmektedir.
3
Örfün dinî ilkeleri değiştirme veya vahyi esnetme yetkisine sahip olup olmadığını değerlendirmek.
Örfün dinî kuralları güncellemede veya vahiy sınırlarını esnetmede bir temel olamayacağı, aksine örfün kendisinin vahiy süzgecinden geçmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
İslam ahlak felsefesinde vahyin mutlak belirleyiciliğini ve örfün ikincil konumunu teyit etmek.

Anahtar Kavram

Dinî değerler ile örf ve âdet ilişkisi
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ahlak ve Değer Kavramları

Bu konudan daha fazla soru