Sanayi Devrimi sürecinde zengin taş kömürü yataklarına bağlı olarak hızla gelişen Ruhr Havzası’ndaki Essen şehri, zamanla madencilik ve ağır sanayi fonksiyonlarının gerilemesiyle birlikte kültür, kongre turizmi, fuarcılık ve hizmet sektörlerinin ön plana çıktığı köklü bir fonksiyonel dönüşüm yaşamıştır. Diğer taraftan, Afrika'nın en yüksek nüfuslu metropollerinden biri olan Lagos şehri, 15 milyonu aşan nüfusuna rağmen küresel etki alanı bakımından Essen veya Zürih gibi nüfusu 1 milyonun altındaki Avrupa şehirlerinin gerisinde kalmakta ve daha çok bölgesel bir etki göstermektedir.
Bu bilgiler ve şehirlerin fonksiyonel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Bir şehrin küresel ölçekteki etki alanı, nüfusunun büyüklüğünden ziyade sahip olduğu fonksiyonların niteliği, küresel ekonomik ve idari sisteme entegrasyon düzeyi ile doğrudan ilişkilidir.Cevap
- BGelişmekte olan ülkelerdeki büyük şehirlerin nüfus miktarı arttıkça, bu şehirlerin küresel etki alanları da gelişmiş ülkelerdeki şehirlerle aynı düzeyde ve doğrusal bir şekilde genişler.
- CEssen şehrinin küresel etki alanının Lagos'tan daha geniş olmasının temel sebebi, sanayi fonksiyonunun yanı sıra toplam nüfus miktarının da Lagos'tan daha fazla olmasıdır.
- DSanayi Devrimi döneminde kurulan maden ve sanayi şehirleri, kuruluş dönemindeki kömüre dayalı sanayi fonksiyonlarını korudukları sürece küresel etki alanlarını en üst seviyede tutabilirler.
- ELagos gibi megakentlerin küresel etki alanlarının sınırlı kalması, bu şehirlerin sanayi ve liman gibi birden fazla fonksiyona sahip olmamasından kaynaklanmaktadır.
Cevap
Bir şehrin küresel ölçekteki etki alanı, nüfusunun büyüklüğünden ziyade sahip olduğu fonksiyonların niteliği, küresel ekonomik ve idari sisteme entegrasyon düzeyi ile doğrudan ilişkilidir.
Doğru olan seçenekte belirtildiği gibi, bir şehrin küresel ölçekteki gücü ve etki alanı nüfusunun büyüklüğünden çok, o şehrin barındırdığı fonksiyonların niteliği ve küresel finansal/idari sisteme olan entegrasyonu ile belirlenir. Essen ve Zürih gibi nüfusu görece az olan şehirler küresel ticari ve finansal ağların merkezinde yer alırken, Lagos gibi çok kalabalık şehirler daha çok bölgesel veya yerel düzeyde kalmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Şehirlerin küresel, bölgesel ve yerel etki alanlarının belirlenmesinde nüfus miktarından ziyade sahip oldukları fonksiyonel özelliklerin (finans, ticaret, yönetim, sanayi vb.) ve küresel entegrasyon düzeylerinin etkili olması.