Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAlkinler

Açık zincirli C4H6C_4H_6 kapalı formülüne sahip XX ve YY alkin izomerleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmektedir:

* XX bileşiği amonyaklı gümüş nitrat (Tollens) çözeltisi ile tepkimeye girerek beyaz çökelek oluşturur.
* YY bileşiği amonyaklı gümüş nitrat çözeltisi ile tepkime vermez.

Buna göre, XX ve YY bileşikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. XX bileşiği 1-bütin, YY bileşiği ise 2-bütin olarak adlandırılır.Cevap
  2. B
    YY bileşiğine asidik ortamda cıva sülfat (HgSO4HgSO_4) katalizörlüğünde su katılmasıyla oluşan kararlı ana ürün, Tollens çözeltisi ile gümüş aynası oluşturur.
  3. C
    YY bileşiği pi bağı içerdiğinden cis-trans izomerliği gösterirken, XX bileşiği bu izomerliği göstermez.
  4. D
    XX molekülündeki tüm karbon atomları spsp hibritleşmesi yapmıştır.
  5. E
    XX bileşiğine asidik ortamda su katılmasıyla oluşan kararlı ana ürün primer alkol sınıfındadır.

Cevap

X bileşiği 1-bütin, Y bileşiği ise 2-bütin olarak adlandırılır.
Tollens çözeltisiyle (amonyaklı gümüş nitrat) tepkime verip beyaz çökelek oluşturan alkinler uç alkinlerdir. C4H6C_4H_6 kapalı formülüne sahip açık zincirli alkin izomerlerinden uç alkin olanı 1-bütin iken, tepkime vermeyen iç alkin izomeri ise 2-bütindir. Dolayısıyla X'in 1-bütin, Y'nin ise 2-bütin olduğunu belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
X ve Y bileşiklerinin uç veya iç alkin olma durumunu belirleme
X bileşiği amonyaklı gümüş nitrat (Tollens) çözeltisiyle beyaz çökelek oluşturduğundan uç alkindir. Y bileşiği ise Tollens ile tepkime vermediği için iç alkindir.
Uç alkinlerin üçlü bağ karbonlarında bulunan asidik hidrojen atomu metal iyonlarıyla yer değiştirme tepkimesi vererek çökelek oluşturabilir, ancak iç alkinlerde bu hidrojen bulunmadığından tepkime gerçekleşmez.
2
X ve Y bileşiklerinin yapı formüllerini ve IUPAC adlarını tespit etme
X bileşiği 1-bütin (CH≡C−CH2−CH3CH \equiv C - CH_2 - CH_3), Y bileşiği ise 2-bütin (CH3−C≡C−CH3CH_3 - C \equiv C - CH_3) olarak belirlenir.
Dört karbonlu açık zincirli monoalkin formülü C4H6C_4H_6'dır. Bu formüle uyan uç alkin izomeri sadece 1-bütin, iç alkin izomeri ise 2-bütindir.
3
Belirlenen yapılara göre seçeneklerin doğruluğunu değerlendirme
Doğru seçenekte X bileşiğinin 1-bütin, Y bileşiğinin 2-bütin olduğu belirtilmektedir.
Yapılan yapısal analiz bu adlandırma bilgisiyle tam olarak eşleşmektedir.

Anahtar Kavram

Uç ve iç alkinlerin yapısal farklılıkları, Tollens çözeltisi ile yer değiştirme tepkimeleri ve alkinlerin adlandırılması.
Bu soruyu puanla

Konular

Alkinler

Bu konudan daha fazla soru