Soru

Zorluk: ZorGücünün Zirvesinde Osmanlı: Kanuni Sultan Süleyman Dönemi Siyasi ve Askeri Faaliyetleri

Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında 1533 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması'nda "Avusturya arşidükü, protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılacaktır." hükmü yer alırken; 1606 yılında imzalanan Zitvatorok Antlaşması'nda "Avusturya kralı, protokol bakımından Osmanlı padişahına eşit sayılacak ve kendisinden Roma imparatoru (Sezar) olarak bahsedilecektir." hükmü kabul edilmiştir.

Bu hükümler dikkate alındığında, iki devlet arasındaki ilişkilerin gelişimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Avusturya'nın Osmanlı Devleti karşısında askeri ve siyasi üstünlük sağladığı
  2. B
    Osmanlı Devleti'nin Avrupa diplomasisinde sahip olduğu mütekabiliyet esasını korumaya devam ettiği
  3. C
    Avusturya'nın Osmanlı iç işlerine müdahale etme hakkı kazandığı
  4. Osmanlı Devleti'nin Batı karşısındaki üstünlüğünün yerini diplomatik eşitliğe bıraktığıCevap
  5. E
    İki devlet arasındaki sınır anlaşmazlıklarının kesin olarak çözüme kavuşturulduğu

Cevap

Osmanlı Devleti'nin Batı karşısındaki üstünlüğünün yerini diplomatik eşitliğe bıraktığı
Osmanlı Devleti'nin Batı karşısındaki üstünlüğünün yerini diplomatik eşitliğe bıraktığını belirten seçenek doğrudur. 1533 İstanbul Antlaşması'nda Avusturya arşidükü Osmanlı padişahına değil, onun bir alt makamı olan sadrazama denk kabul edilerek Osmanlı'nın üstünlüğü hukuken tescil edilmiştir. Ancak 1606 Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya kralı doğrudan Osmanlı padişahına eşit kabul edilmiş, böylece Kanuni Dönemi'ndeki diplomatik üstünlük sona ermiş ve yerini eşitlik esasına bırakmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1533 İstanbul Antlaşması'ndaki protokol hükmünü analiz etme.
Avusturya arşidükünün (kralının) Osmanlı sadrazamına (padişahın yardımcısına) denk sayılması, Osmanl�� padişahının arşidükten üstün kabul edildiğini ve Osmanlı Devleti'nin Avusturya üzerinde net bir siyasi-diplomatik hegemonya kurduğunu gösterir.
Antlaşmadaki hiyerarşik yapının siyasi anlamını ve Osmanlı üstünlüğünü saptamak.
2
1606 Zitvatorok Antlaşması'ndaki protokol hükmünü analiz etme.
Avusturya kralının Osmanlı padişahına eşit kabul edilmesi ve kendisine Sezar unvanının verilmesi, Osmanlı Devleti'nin tek taraflı üstünlük iddiasından vazgeçtiğini ve diplomatik protokolde eşitliği kabul ettiğini gösterir.
Zaman içinde yaşanan diplomatik statü değişimini belirlemek.
3
İki dönem arasındaki siyasi ve diplomatik değişimi karşılaştırarak sonuca ulaşma.
Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde (1533) elde edilen diplomatik üstünlüğün, 17. yüzyılın başında (1606) yerini devletlerin eşitliği esasına (mütekabiliyete) bıraktığı açıkça görülür.
İki antlaşma maddesinin ortak tarihi analizini tamamlamak.

Anahtar Kavram

Mütekabiliyet ve Diplomatik Eşitlik
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla