Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorJeopolitik Kavramı ve Türkiye'nin Jeopolitik Konumunun Unsurları

Jeopolitik, bir ülkenin coğrafi özellikleriyle siyaseti arasındaki ilişkiyi inceler. Ülkelerin jeopolitik konumunu belirleyen unsurlar; fiziki coğrafya özelliklerini içeren 'değişmeyen (statik) unsurlar' ile beşerî ve ekonomik coğrafya özelliklerini içeren 'değişen (dinamik) unsurlar' olmak üzere ikiye ayrılır. Değişmeyen unsurlar zamanla değişmezken ya da çok yavaş değişirken, değişen unsurlar hızla değişebilir ve bir ülkenin küresel ya da bölgesel siyasi gücünü doğrudan etkiler.

Buna göre, Türkiye'nin jeopolitik konumu ve bu konumu etkileyen unsurlar ile ilgili yap��lan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, bu unsurların jeopolitik etkileri açısından yanlıştır?

  1. A
    Türkiye'nin Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan jeostratejik konumu değişmeyen bir fiziki unsur olmasına rağmen, bu konumun ekonomik değeri küreselleşme, ulaştırma teknolojileri ve ticaret yollarının değişmesiyle birlikte dinamik bir nitelik kazanır.
  2. B
    Fırat ve Dicle nehirlerinin varlığı ile bunların taşıdığı su potansiyeli jeopolitiğin değişmeyen (statik) unsurlarındand��r; ancak bu suların bölge ülkeleriyle paylaşılamaması sonucu ortaya çıkan sınır aşan sular sorunu ve bu sorunun diplomatik ilişkilerde kullanılması değişen (dinamik) unsurlar kapsamında değerlendirilir.
  3. C
    Türkiye'nin toprak bütünlü��ü, engebeli yer şekilleri ve yükseltisi askeri savunmada doğal bir koruma kalkanı sağlayarak değişmeyen (statik) jeopolitik avantaj sunarken; modern İHA/SİHA teknolojilerinin ordu bünyesine katılmasıyla ülkenin savunma doktrininin değişmesi dinamik bir unsurdur.
  4. D
    Türkiye'nin Akdeniz iklim kuşağında yer alması ve buna bağlı olarak tarımsal üretim çeşitliliğinin yüksek olması fiziki bir unsur olarak değişmeyen (statik) yapıyı yansıtırken; küresel ısınma ve kuraklık tehdidiyle birlikte tarım politikalarında yapılan stratejik değişiklikler ve gıda güvencesi arayışları değişen (dinamik) unsurlar arasında yer alır.
  5. Türkiye'nin sahip olduğu bor, krom ve linyit gibi zengin maden rezervleri, jeolojik yapının bir sonucu olarak jeopolitiğin değişmeyen (statik) unsurları arasında yer alırken; bu madenlerin işlenip mamul maddeye dönüştürülerek ihraç edilmesi ve enerji politikalarında stratejik ham madde olarak kullanılması da doğrudan bu rezervlere bağımlı olduğundan değişmeyen (statik) unsurlar kapsamında değerlendirilir.Cevap

Cevap

Türkiye'nin sahip olduğu maden rezervlerinin varlığı değişmeyen (statik) bir unsurken, bu kaynakların sanayide işlenerek ihraç edilmesi ve enerji politikalarında stratejik ham madde olarak kullanılması değişen (dinamik) unsurlar kapsamında yer alır.
Maden rezervlerinin varlığı ve jeolojik yapı coğrafi birer gerçeklik olarak değişmeyen (statik) unsurdur. Ancak bu madenlerin sanayide işlenmesi, ihraç edilmesi ve enerji arz güvenliğinde kullanılması beşerî ve ekonomik süreçler olup jeopolitiğin değişen (dinamik) unsurları kapsamındadır. Bu nedenle madenlerin işlenmesi ve politikada kullanılmasının statik unsurlar kapsamında değerlendirildiği seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Jeopolitiğin değişen ve değişmeyen unsurlarının tanımı analiz edilir.
Değişmeyen unsurlar coğrafi konum, yer şekilleri, iklim ve su kaynakları gibi fiziki özellikleri kapsar. Değişen unsurlar ise ekonomi, askeri güç, beşerî yapı ve politik değerler gibi zamanla değişebilen faktörleri içerir.
Soruda verilen önermelerin hangisinde bu unsurların yanlış sınıflandırıldığını tespit etmek.
2
Seçeneklerdeki coğrafi durumlar ve bunların jeopolitik sınıflandırılmaları tek tek incelenir.
Asya-Avrupa arasındaki konum (statik) - ulaştırma teknolojileri (dinamik); Fırat-Dicle nehirleri (statik) - sınır aşan sular diplomasisi (dinamik); yer şekilleri (statik) - savunma teknolojileri (dinamik); iklim (statik) - tarım politikaları (dinamik) eşleştirmelerinin hepsi doğrudur.
Doğru olan değerlendirmeleri eleyerek yanlış olan seçeneğe ulaşmak.
3
Madenlerin jeolojik varlığı ile işletilmesi ve ekonomik politikalarla ilişkisi değerlendirilir.
Madenlerin jeolojik oluşumu ve varlığı statiktir. Ancak bu madenlerin işlenmesi (sanayi), ihraç edilmesi (ticaret/ekonomi) ve enerji politikalarında kullanılması (siyaset/ekonomi) beşerî faaliyetlerdir ve kesinlikle dinamik unsurlardır.
Madenlerin kullanım biçiminin ve ekonomik politikaların statik olarak sınıflandırılmasının kavramsal bir hata olduğunu ortaya koymak.

Anahtar Kavram

Jeopolitik konumun değişen (dinamik) ve değişmeyen (statik) unsurları ile bunların birbirleriyle olan etkileşimi.
Bu soruyu puanla

Konular

Jeopolitik Kavramı ve Türkiye'nin Jeopolitik Konumunun Unsurları