Soru

Zorluk: Çok zorÇevresel Planlama, Sürdürülebilirlik ve Geri Dönüşüm

Bir akarsu havzasında kurulması planlanan hidroelektrik santralinin (HES) çevresel planlama ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda tabi tutulacağı Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinin aşamaları aşağıda karmaş��k bir sırayla verilmiştir:

Buna göre, bu çevresel planlama sürecinin aşamalarının ilk adımdan son adıma doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 1Faaliyetin coğrafi konumuna yönelik hazırlanan ÇED Başvuru Dosyası'nı ilgili bakanlığa sunularak sürecin resmen başlatılması
  2. 2Projeden etkilenecek yerel halkın katılımıyla bilgilendirme toplantısının yapılması ve etki değerlendirmesinin sınırlarını belirleyecek kapsamın oluşturulması
  3. 3Farklı disiplinlerden uzmanların katılımıyla arazi çalışmalarının yürütülmesi, olası ekolojik risklerin analiz edilmesi ve azaltıcı önlemleri içeren taslak raporun hazırlanması
  4. 4Bakanlık tarafından atanan İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunun, hazırlanan nihai raporu teknik ve yasal açılardan inceleyerek karara bağlaması
  5. 5Yatırımın faaliyete geçmesini takiben, ekosistem üzerindeki etkilerin ve koruma taahhütlerinin sahada denetlenerek periyodik raporlanması

Cevap

Sürecin doğru kronolojik sıralaması: ÇED Başvuru Dosyası'nın sunulması (ilk adım), yerel halkın katılımı ile kapsamın belirlenmesi (ikinci adım), uzmanlarca arazi çalışması yapılarak taslak raporun hazırlanması (üçüncü adım), komisyonun raporu değerlendirerek karara bağlaması (dördüncü adım) ve tesis işletilmeye başlandıktan sonra sahadaki etkilerin izlenip denetlenmesi (beşinci adım) şeklindedir.
ÇED süreci, projenin başvuru dosyasının sunulmasıyla başlar. Ardından yerel halkın katılımıyla kapsam belirlenir. Bu kapsam çerçevesinde saha çalışmaları yapılarak taslak rapor hazırlanır. İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunun incelemesi sonucunda verilen nihai kararın ardından, projenin hayata geçmesiyle birlikte izleme ve denetim çalışmaları yürütülür.

Adım Adım Çözüm

1
Resmi sürecin başlangıç noktasını belirlemek.
Sürecin ÇED Başvuru Dosyası'nın sunulmasıyla başladığı tespit edilir.
Yasal olarak ÇED süreci, projenin planlandığı alana dair temel bilgileri içeren bir başvuru dosyasıyla ilgili bakanlığa başvurulmasıyla resmiyet kazanır.
2
Rapor sınırlarının ve halkın katılımının yerini analiz etmek.
Halkın katılımı toplantısı ve kapsam belirlemenin ikinci adım olduğu belirlenir.
Başvuru sonrasında halkın görüşleri alınır ve etki analizlerinin hangi konu başlıklarında derinleşeceği (kapsamlaştırma) kararlaştırılır.
3
Bilimsel araştırmaların ve rapor yazımının konumunu belirlemek.
Saha araştırmalarının yürütülmesi ve taslak raporun hazırlanmasının üçüncü adım olduğu bulunur.
Kapsam dosyasına uygun olarak sahada detaylı ekolojik, jeolojik, hidrolojik ve sosyoekonomik analizler yapılır ve etki azaltıcı önlemler raporlaştırılır.
4
Bakanlık incelemesi ve onay mekanizmasını yerleştirmek.
Komisyonun raporu inceleyip karara bağlamasının dördüncü adım olduğu netleşir.
Hazırlanan nihai rapor, İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilerek ÇED Olumlu ya da Olumsuz kararı verilir.
5
Projenin hayata geçirilmesinden sonraki sürdürülebilirlik kontrolünü saptamak.
İşletme aşamasındaki izleme ve denetleme faaliyetinin beşinci ve son adım olduğu tespit edilir.
Karar verildikten ve yatırım hayata geçtikten sonra, planda verilen taahhütlerin sahada uygulanıp uygulanmadığı izleme süreciyle denetlenir.

Anahtar Kavram

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Aşamaları
Bu soruyu puanla