Soru

Zorluk: OrtaFelsefi Düşüncede Doğruluk, Gerçeklik, Tutarlılık ve Çelişki

Aşağıda felsefi düşünmenin temelini oluşturan bazı kavramlar ve bu kavramlara ait açıklamalar verilmiştir. Sol sütundaki felsefi kavramlar, sağ sütunda yer alan açıklamalarla doğru biçimde nasıl eşleştirilmelidir?

  • GerçeklikZihinden bağımsız olarak dış dünyada yer kaplayan, varlığı insandan bağımsız olan somut nesne veya durumdur (örneğin; gökyüzünde ışıldayan Güneş).
  • DoğrulukZihindeki bir yargı veya önermenin, yöneldiği dış dünyadaki varlıkla örtüşmesi ve ona uygun olması durumudur (örneğin; 'Güneş bir yıldızdır' önermesi).
  • TutarlılıkBir düşünce sistemini oluşturan önermelerin mantıksal olarak birbiriyle uyumlu olması, birbirini nakzetmemesi durumudur.
  • ÇelişkiMantıksal açıdan bir önermenin (pp) ve onun değillemesinin (p\sim p) aynı anda ve aynı koşullar altında doğru olduğunu öne sürme durumudur.

Cevap

Gerçeklik kavramı zihinden bağımsız somut varlığı belirten açıklamayla; Doğruluk kavramı yargının gerçeklikle uyuşmasını belirten açıklamayla; Tutarlılık kavramı önermelerin birbiriyle uyumunu belirten açıklamayla; Çelişki kavramı ise bir önerme ile değillemesinin aynı anda doğru kabul edilmesini belirten açıklamayla eşleşir.
Kavramlar ve tanımları analiz edildiğinde; zihinden bağımsız dış dünyadaki somut varlıklar 'gerçeklik' ile, bu varlıklara dair yargıların nesnesine uygunluğu 'doğruluk' ile, önermelerin kendi içindeki uyumu 'tutarlılık' ile ve bir durumun hem kendisinin hem değillemesinin aynı anda doğru kabul edilmesi 'çelişki' ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlık ve bilgi arasındaki ayrımı yapmak amacıyla verilen durumları inceleyiniz.
Dış dünyada var olan somut nesne veya durumun 'gerçeklik', bu nesneye yönelik zihinsel yargının nesneyle uyuşmasının ise 'doğruluk' olduğunu tespit ediniz.
Gerçeklik ontolojik (varlıksal) bir özellikken, doğruluk epistemolojik (bilgisel) bir yargı özelliğidir.
2
Mantıksal tutarlılık ve çelişki kavramlarını açıklamalara göre analiz ediniz.
Bir düşünce sistemindeki önermelerin uyumlu olması 'tutarlılık' olarak adlandırılırken; aynı anda hem kendisinin hem de olumsuzunun doğru sayılması 'çelişki' olarak tanımlanır.
Tutarlılık sistemin mantıksal bütünlüğünü sağlar, çelişki ise bu bütünlüğü bozar.
3
Sol sütundaki kavramlar ile sağ sütundaki açıklamaları eşleştiriniz.
Gerçeklik -> Güneş'in kendisi; Doğruluk -> 'Güneş bir yıldızdır' önermesi; Tutarlılık -> önermelerin uyumu; Çelişki -> pp ile değillemesinin aynı anda doğru kabul edilmesi eşleşmeleri tamamlanır.
Kavramların tanımları ve verilen örnekler bu eşleştirmeyi doğrulamaktadır.

Anahtar Kavram

Felsefi düşüncede doğruluk, gerçeklik, tutarlılık ve çelişki kavramlarının analizi ve birbiriyle olan mantıksal ilişkileri.
Bu soruyu puanla