Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDivan Nesri ve Temsilcileri

Aşağıda Divan edebiyatı nesir türlerinden alınmış iki farklı metin verilmiştir:

I. Metin:
"İlahi, kabul senden, ret senden... İlahi, hidayet senden, inayet senden... İlahi, senin keremin çok, bizim günahımız çok... Günahımız bizi yandırır, keremin bizi andırır."

II. Metin:
"Ey oğul! Bilgil ve agâh ol ki dünya malı azizdir, onu hor tutma ve yerinde harcamaktan çekinme. Lakin mal kazanacağım diye hırs ateşiyle kendini yakma. Her işinde insafı elden bırakma."

Bu metinler ve temsilcileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. metin, Türk edebiyatında süslü nesrin ilk ve en önemli temsilcisi sayılan Sinan Paşa’nın Tazarrunâme adlı eserinden alınmıştır.
  2. B
    II. metin, sade nesrin başarılı bir örneği olan ve Mercimek Ahmet tarafından Farsçadan tercüme edilen Kâbusnâme’den alınmıştır.
  3. C
    I. metinde secili (iç kafiyeli), sanatlı ve secilere dayalı bir üslup hâkimken II. metinde halkın konuşma diline yakın, yalın ve akıcı bir dil kullanılmıştır.
  4. D
    I. metin münacat (Allah'a yakarış) türünde kaleme alınmışken II. metin nasihatname (öğüt) niteliği taşımaktadır.
  5. I. metnin yazarı XV. yüzyıl divan nesri temsilcisiyken II. metnin yazarı XVII. yüzyıl sade nesrinin öncülerindendir.Cevap

Cevap

İkinci metnin yazarı Mercimek Ahmet, XVII. yüzyılda değil, birinci metnin yazarı Sinan Paşa gibi XV. yüzyılda yaşamıştır. Dolayısıyla yazarların farklı yüzyıllarda yaşadığını iddia eden yargı söylenemez.
Doğru cevap, iki yazarın da aynı yüzyılda (XV. yüzyıl) eser vermiş olması gerçeğine dayanır. Sinan Paşa da Mercimek Ahmet de Osmanlı'nın kuruluş/yükseliş dönemi olan XV. yüzyıl edebiyatçılarıdır. Dolayısıyla ikinci metnin yazarının XVII. yüzyıla ait olduğunu savunan ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinlerin biçimsel ve anlamsal özelliklerini analiz ederek ait oldukları eserleri tespit etmek.
I. metnin secili ve münacat yapısından hareketle Sinan Paşa'nın Tazarrunâme'sine; II. metnin hitap tarzı ve sade Türkçe yapısından hareketle Mercimek Ahmet'in Kâbusnâme tercümesine ait olduğu belirlenir.
Yazar ve eser eşleştirmesini doğru yaparak seçenekleri değerlendirmek için ilk adım üslup ve içerik tespitidir.
2
Tespit edilen yazarların yaşadıkları ve eser verdikleri yüzyılları belirlemek.
Sinan Paşa'nın Fatih Sultan Mehmet döneminde (XV. yüzyıl), Mercimek Ahmet'in de II. Murad döneminde (XV. yüzyıl) yaşadığı ve eser verdiği saptanır.
Yazarların kronolojik bilgilerini kontrol ederek dönem/yüzyıl uyuşmazlığı olan seçeneği bulmak amaçlanmaktadır.
3
Seçeneklerdeki bilgileri karşılaştırıp yanlış olan yargıyı işaretlemek.
Mercimek Ahmet'in XVII. yüzyıl sade nesir temsilcisi olduğunu belirten seçenekte bilgi yanlışı olduğu görülür.
Soru kökündeki 'söylenemez' ifadesine uygun olan yanlış seçeneğin tespiti tamamlanır.

Anahtar Kavram

Divan Nesri Temsilcileri ve Yüzyılları
Bu soruyu puanla

Konular

Divan Nesri ve Temsilcileri

Bu konudan daha fazla soru