Soru

Zorluk: ZorSoğuk Savaş Dönemi ve Bloklaşmalar

İkinci Dünya Savaşı sonrasında değişen küresel güç dengeleri, Türkiye’nin iç ve dış politik kararlarını doğrudan etkilemiştir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) Doğu Anadolu’dan toprak ve Boğazlar’da üs talep etmesi karşısında Türkiye, güvenliğini sağlamak için Batı Bloku ile yakın ilişkiler kurmaya çalışmıştır. Batı dünyasının bir parçası olma hedefi, sadece dış politika ittifaklarını değil, ülke içindeki demokratikleşme adımlarını da hızlandırmıştır.

Bu doğrultuda, aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Soğuk Savaş Dönemi’nde Batı Bloku’na entegre olma ve güvenliğini sağlama amacıyla gerçekleştirdiği girişimlerden biri olarak gösterilemez?

  1. A
    Kore’ye asker gönderilerek Batı ittifakının askeri kanadı olan NATO’ya üyelik sürecinin tamamlanması
  2. B
    Birleşmiş Milletler Kurucu Antlaşması’nı imzalayarak uluslararası teşkilatın ilk üyeleri arasında yer alınması
  3. Doğu sınırlarını güvence altına almak amacıyla İran, Irak ve Afganistan ile Sadabat Paktı’nın kurulmasıCevap
  4. D
    Batı Bloku ülkeleriyle siyasi bağları güçlendirmek amacıyla çok partili demokratik hayata geçilmesi
  5. E
    Balkanlar'da Sovyet yayılmacılığına set çekmek amacıyla Yunanistan ve Yugoslavya ile Balkan Paktı'nın oluşturulması

Cevap

Doğu sınırlarını güvence altına almak amacıyla İran, Irak ve Afganistan ile Sadabat Paktı’nın kurulması
Sadabat Paktı, İkinci Dünya Savaşı öncesinde, 1937 yılında İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Orta Doğu'daki yayılmacı politikalarına önlem olarak Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanmıştır. Bu gelişme kronolojik olarak Soğuk Savaş Dönemi (1945 ve sonrası) öncesine denk geldiği için Türkiye'nin Batı Bloku'na entegre olma amacıyla gerçekleştirdiği hamlelerden biri olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel dönemi analiz edin.
Soğuk Savaş Dönemi, İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden (1945) itibaren SSCB ve ABD önderliğindeki blokların mücadele ettiği dönemi kapsamaktadır.
Soruda istenen eylemlerin Soğuk Savaş Dönemi sınırları içerisinde olup olmadığını tespit etmek gerekir.
2
Seçeneklerde yer alan politik hamlelerin kronolojik tarihlerini ve amaçlarını değerlendirin.
Birleşmiş Milletler üyeliği (1945), Çok partili hayata geçiş (1945-1946), Kore Savaşı ve NATO üyeliği (1950-1952), Balkan Paktı (1953) yıllarında gerçekleşmiş olup doğrudan Soğuk Savaş Dönemi ve Batı Bloku'na entegrasyonla ilgilidir. Sadabat Paktı ise 1937 yılında imzalanmıştır.
Türkiye'nin Soğuk Savaş Dönemi'nde attığı adımlar ile İki Savaş Arası Dönem'deki (1919-1939) dış politika adımlarını birbirinden ayırmak gerekir.
3
Sadabat Paktı'nın tarihsel amacını inceleyin.
Sadabat Paktı, İtalya'nın Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki yayılmacı emellerine karşı bölgesel sınır güvenliğini sağlamak amacıyla 1937'de kurulmuştur.
Sadabat Paktı'nın Soğuk Savaş Dönemi bloklaşmalarıyla veya Sovyet tehdidine karşı Batı Bloku'na katılma amacıyla ilişkili olmadığını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Soğuk Savaş Dönemi'nde Türkiye'nin dış politika stratejileri ve Batı Bloku'na entegrasyon süreci
Bu soruyu puanla